Wybór grup objętych programem szkoleniowym nie jest przypadkowy. Strażacy ochotnicy, pracując ramię w ramię z gospodarzami wsi i osiedli, stanowią pierwszą linię oporu oraz reagowania w sytuacjach nadzwyczajnych. Znamienita znajomość lokalnego terenu, społeczności oraz specyficznych zagrożeń sprawia, że to właśnie druhowie podejmują najszybsze działania ratownicze przed przybyciem wyspecjalizowanych służb.

„Realizujemy drugi etap szkoleń z bezpieczeństwa dla mieszkańców Powiatu Rzeszowskiego. W pierwszej edycji uczestniczyli sołtysi i sołtyski ze wszystkich miejscowości powiatu, teraz szkolimy prezesów, naczelników i przedstawicieli OSP ze wszystkich jednostek na naszym terenie. Strażacy i sołtysi to liderzy lokalnych społeczności, których rola w sytuacjach kryzysowych jest nie do przecenienia. Na wójtach, burmistrzach i staroście spoczywają ustawowe obowiązki związane z ochroną ludności, ale bez współpracy ze strażakami i sołtysami nie jesteśmy w stanie skutecznie realizować tych zadań. Dlatego tak ważne jest wspólne przygotowanie, wymiana doświadczeń i doskonalenie umiejętności. Im więcej potu wylejemy podczas szkoleń, tym lepiej będziemy przygotowani na sytuacje wymagające szybkich decyzji i zdecydowanego działania” – zaznacza Starosta Rzeszowski dr Krzysztof Jarosz.

Teoria i zajęcia na strzelnicy „DYCHA”

Zajęcia organizowane są na terenie Strzelnicy Powiatu Rzeszowskiego „DYCHA” im. mjr. Józefa Rzepki, zlokalizowanej przy ul. Biznesowej 15 w Rzeszowie. Program warsztatów łączy przygotowanie merytoryczne z modułem praktycznym.

Część teoretyczna koncentruje się wokół najnowszych wytycznych dotyczących obrony cywilnej, budowania odporności społecznej oraz sprawnej koordynacji działań ratowniczych na linii samorząd – jednostki OSP – służby państwowe. Uzupełnieniem wykładów są zajęcia na osi strzeleckiej. Po przeprowadzeniu instruktażu dotyczącego bezpiecznego posługiwania się bronią, uczestnicy szlifują umiejętności strzeleckie w kontrolowanych warunkach.

Szeroki program: od sołtysów, przez media, po druhów

Inicjatywa skierowana do strażaków ochotników wpisuje się w kompleksową strategię Powiatu Rzeszowskiego, zakładającą systemowe budowanie odporności na kryzysy. W ramach tego samego cyklu, oprócz sołtysów i druhów, we wrześniu na powiatowej strzelnicy przeszkolono również przedstawicieli lokalnych mediów i dziennikarzy.

Podczas spotkania z prasą omawiano kluczowe procedury odpowiedzialnego przekazywania komunikatów, zwalczania dezinformacji oraz sprawnej komunikacji ze społeczeństwem w sytuacjach zagrożenia. Władze powiatu podkreślają, że bezpieczeństwo regionu opiera się na wspólnym przygotowaniu wszystkich ogniw, od służb mundurowych, przez samorządowców i dziennikarzy, po samych mieszkańców.

Pierwsza z umów, przypieczętowana w środę, 14 października 2026 roku, dotyczy gruntownej przebudowy drogi powiatowej nr 1438R w Dynowie. Zadanie obejmuje odcinek o długości 986 metrów, zlokalizowany w ciągu ulicy Piłsudskiego, prowadzący w kierunku drogi wojewódzkiej nr 835.

Zakres zaplanowanych robót budowlanych jest szeroki i obejmuje w pierwszej kolejności frezowanie starej, zużytej nawierzchni oraz ułożenie nowych warstw asfaltowych. Projekt przewiduje również utwardzenie poboczy, remont wyznaczonych odcinków ciągów pieszych, dostosowanie geometrii istniejących zjazdów do nowej wysokości jezdni oraz kompleksową przebudowę układu odwodnienia drogowego.

Realizacja inwestycji poprawi jakość codziennych dojazdów mieszkańców Dynowa i okolicznych miejscowości do pracy oraz placówek oświatowych, tworząc zarazem bezpieczniejsze warunki dla ruchu pieszego. Wykonawcą zadania została wyłoniona w przetargu spółka COLAS POLSKA Sp. z o.o. Wartość podpisanej umowy wynosi 1 684 714,95 zł brutto, a finalne odbiory zaplanowano na grudzień 2026 roku.

Niechobrz: Trwałe materiały i przebudowa ronda za ponad 558 tys. zł

Dzień później, w czwartek 15 października 2026 roku, władze powiatu podpisały kolejną umowę. Tym razem środki zostaną skierowane do gminy Boguchwała, gdzie modernizację przejdzie strategiczne rondo w Niechobrzu. Skrzyżowanie to łączy drogę powiatową nr 1409R (biegnącą od węzła „Rzeszów-Południe” przez Niechobrz do Czudca) z drogą powiatową nr 1436R (relacji Błędowa Zgłobieńska – Zgłobień – Niechobrz).

Prace na tym odcinku obejmą ułożenie nowej nawierzchni asfaltowej na dojazdach o łącznej długości około 115 metrów, modernizację chodników oraz zastosowanie wysokiej jakości elementów kamiennych. Tarcza ronda zostanie wykonana z trwałej kostki granitowej, a krawędzie zabezpieczą granitowe krawężniki.

Przebudowa skrzyżowania ma na celu usprawnienie przejazdu na tym obciążonym odcinku oraz podniesienie poziomu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu. Zastosowanie granitu zapewni odporność infrastruktury na uszkodzenia eksploatacyjne, a przebudowa chodników ułatwi poruszanie się osobom z ograniczoną mobilnością. Wykonawcą prac jest spółka STRABAG Sp. z o.o., która zrealizuje zadanie za kwotę 558 162,03 zł brutto. Finał robót również przewidziano na grudzień 2026 roku.

Odpowiedź na potrzeby infrastrukturalne regionu

Łączna wartość obu kontraktów wynosi dokładnie 2 242 876,98 zł brutto. Choć obie inwestycje różnią się specyfiką oraz zakresem technicznym, ich realizacja stanowi element spójnej strategii Powiatu Rzeszowskiego polegającej na sukcesywnej modernizacji kluczowych połączeń komunikacyjnych w regionie.

Sprawne i bezpieczne ciągi drogowe poprawiają dostępność transportową mniejszych miejscowości oraz wpływają na codzienny komfort życia lokalnych społeczności. Jeśli prace budowlane przebiegną zgodnie z planem, mieszkańcy Dynowa oraz Niechobrza skorzystają z odnowionych odcinków dróg jeszcze przed końcem bieżącego roku.

– Inwestycje w ochronę zdrowia traktujemy jako inwestycje bezpośrednio w bezpieczeństwo i jakość życia naszych mieszkańców. Dlatego nie koncentrujemy się na jednej placówce czy jednej miejscowości. Modernizujemy przychodnie, poprawiamy ich dostępność, inwestujemy w diagnostykę i sprzęt medyczny, a jednocześnie przygotowujemy kolejne duże przedsięwzięcia. Chcemy, aby mieszkańcy Powiatu Rzeszowskiego mieli dostęp do dobrej opieki zdrowotnej możliwie blisko swojego miejsca zamieszkania – podkreśla dr Krzysztof Jarosz, Starosta Rzeszowski.

Inwestycyjny rozmach w Sokołowie i Rzeszowie

Jednym z najważniejszych i najbardziej widocznych punktów na inwestycyjnej mapie powiatu jest obecnie Sokołów Małopolski. Od sierpnia 2026 roku trwa tam gruntowna rozbudowa i przebudowa budynku „A” Przychodni Rejonowej przy ul. Tysiąclecia 4. Zakończenie Prac zaplanowano na maj 2027 roku, a przedsięwzięcie powstaje dzięki sprawnemu łączeniu środków Powiatu Rzeszowskiego, funduszy PFRON będących w dyspozycji Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej oraz środków własnych ZOZ nr 2. W kolejnym etapie, przewidzianym na lata 2027–2028, przy obiekcie powstanie nowoczesny parking na 30 samochodów osobowych.

Dynamiczne zmiany zachodzą również w samej stolicy regionu. Na potrzeby reorganizacji podstawowej opieki zdrowotnej oraz podniesienia standardów obsługi pacjentów Przychodni Specjalistycznej – Centrum Diagnostycznego zakupiono nieruchomość przy ul. Fredry 7C w Rzeszowie. W obiekcie trwa intensywny remont, zaplanowany od września do listopada 2026 roku, co przełoży się na wyraźną poprawę komfortu leczenia i organizacji świadczeń.

Dynów i Boguchwała stawiają na nowoczesność i zieloną energię

Bardzo szeroki zakres prac objął Przychodnię Rejonową w Dynowie. W ramach projektu „Dostępność Plus dla AOS” do marca 2027 roku trwa modernizacja pracowni diagnostycznych oraz doposażanie obiektu w cyfrowy aparat RTG, aparat USG, fotel ginekologiczny, nowoczesne fotele do pobrań oraz udogodnienia dla osób niedowidzących i niesłyszących. Jednocześnie samorząd przygotowuje dla Dynowa kompleksową termomodernizację na lata 2027–2028, obejmującą remont elewacji, wymianę dachu, windy, instalacji wewnętrznych oraz utworzenie nowych miejsc postojowych.

Równie ambitny plan wyznaczono dla Przychodni Rejonowej w Boguchwale. W latach 2027–2028 placówka ta przejdzie gruntowny remont gabinetów i korytarzy, modernizację elewacji oraz dachu. Co ważne, obiekt zyska nową instalację fotowoltaiczną wraz z magazynem energii, co wpisuje się w nowoczesne trendy ekologiczne i pozwoli obniżyć koszty utrzymania placówki.

Górno centrum specjalistycznej diagnostyki

Wielowymiarowy rozwój przechodzi także Szpital Chorób Płuc i Opieki Długoterminowej im. św. Jana Pawła II w Górnie. Po uruchomieniu w 2025 roku nowoczesnego Zakładu Diagnostyki Obrazowej z tomografem komputerowym oraz pracowniami RTG i USG, placówka wykonuje kolejny krok. W Pawilonie 2A przygotowywana jest specjalistyczna pracownia endoskopowa do badań EBUS z wideobronchoskopem, aparatem anestezjologicznym oraz stacją planowania zabiegów. Szpital nieustannie wzmacnia również swoją bazę sprzętową, wzbogacając się o nowe respiratory, autoklaw, wirówkę laboratoryjną, chłodziarkę farmaceutyczną i nowoczesny sprzęt dla poradni okulistycznej.

Troska o mniejsze ośrodki i sprawniejsza obsługa pacjenta

Strategia Powiatu Rzeszowskiego zakłada, że żaden ośrodek nie zostaje pominięty. W Gminnym Ośrodku Zdrowia w Świlczy zakończono niedawno remont poradni ginekologicznej i planowana jest budowa parkingów. W Nienadówce przebudowano rejestrację, poczekalnię oraz gabinety, natomiast w Bratkowicach zmodernizowano strefę obsługi i wymieniono stolarkę drzwiową. Z kolei Zakład Opieki Długoterminowej w Błażowej zyskał estetycznie zagospodarowany teren wokół budynku, a przed placówką stoi perspektywa dalszych remontów wnętrz i elewacji. Istotna zmiana nastąpi w IV kwartale 2026 roku w Wysokiej Głogowskiej, gdzie Wiejski Ośrodek Zdrowia przeniesie się do odnowionego obiektu w rozbudowanym Domu Ludowym. Działania modernizacyjne zaplanowano także w Mrowli oraz w Krasnem.

Równolegle samorząd inwestuje w podnoszenie standardów cyfrowych i komunikacyjnych. Trwają audyty dostępności w sześciu głównych przychodniach oraz modernizacja central telefonicznych w 18 wiejskich ośrodkach zdrowia, które docelowo utworzą jedno wspólne, sprawne Call Center.

Plany na kolejne lata: Nowy obiekt w Trzebownisku

Powiat Rzeszowski nie zwalnia tempa i już przygotowuje kolejne duże projekty. Po roku 2027 planowana jest unijna modernizacja przychodni w Głogowie Małopolskim oraz rozbudowa placówki w Tyczynie. Jednym z najbardziej oczekiwanych przedsięwzięć będzie budowa zupełnie nowego ośrodka zdrowia ZOZ nr 2 na terenie gminy Trzebownisko, który w latach 2028–2029 zaoferuje mieszkańcom m.in. nową przestrzeń wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego oraz podstawowej opieki zdrowotnej.

Całość inwestycji realizowanych z budżetu Powiatu Rzeszowskiego, funduszy własnych jednostek oraz pozyskiwanych dotacji zewnętrznych tworzy spójny i wyrazisty obraz samorządu dbającego o swoich mieszkańców.

– W ciągu roku we wszystkich placówkach Zespołu Opieki Zdrowotnej nr 2 udzielanych jest ponad 500 tysięcy świadczeń naszym pacjentom. Ponad 70 tysięcy deklaracji lekarskich w Podstawowej Opiece Zdrowotnej, niespełna 200 łóżek w opiece długoterminowej, poradnie specjalistyczne, rehabilitacja i fizjoterapia, nowoczesna diagnostyka obrazowa oraz laboratorium medyczne – to wszystko w 41 lokalizacjach. Dlatego konsekwentnie inwestujemy w infrastrukturę naszych jednostek, modernizujemy istniejące obiekty oraz rozwijamy ich wyposażenie i aparaturę medyczną. Rozwój ZOZ-u nr 2 to przede wszystkim inwestycja w pacjenta – podsumowuje Jakub Dzik, dyrektor ZOZ nr 2 w Rzeszowie.

Nowe autobusy dla podrzeszowskich gmin

Pojazdy dostarczyła firma Daimler Buses Polska. Według informacji przewoźnika przekazanie autobusów rzeszowskiemu PKS było jednocześnie polską premierą modelu Mercedes-Benz eCitaro fuel cell.

„W ramach projektu zakupiliśmy sześć autobusów napędzanych wodorem marki Daimler Buses” – mówi Piotr Klimczak, prezes PKS Rzeszów.

Jak wyjaśnia, są to autobusy miejskie, dostosowane do obsługi silnie zurbanizowanych miejscowości wokół Rzeszowa. Mają pojawić się w gminach Boguchwała, Głogów Małopolski, Trzebownisko i Krasne. Przewoźnik wskazuje, że inwestycja ma poprawić komfort i bezpieczeństwo podróży, ograniczać wykluczenie transportowe oraz zmniejszać emisje związane z przewozami.

Każdy z 12-metrowych, niskopodłogowych autobusów może zabrać 83 pasażerów. Pojazdy przystosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz podróżujących z wózkami dziecięcymi. Funkcja przyklęku, czyli obniżenia nadwozia przy przystanku, ułatwia wsiadanie i wysiadanie.

Wyposażenie obejmuje elektroniczne tablice kierunkowe, system informacji pasażerskiej i gniazda do ładowania telefonów. Bilet będzie można kupić u kierowcy, płacąc gotówką, kartą lub telefonem. Każdy autobus ma osiem kamer monitorujących wnętrze i otoczenie. Kierowców wspierają również systemy rozpoznawania znaków drogowych oraz ostrzegania o możliwym zmęczeniu.

Napęd elektryczny, energia z wodoru

Nowe autobusy mają napęd elektryczny, a wodorowe ogniwo paliwowe dostarcza energię wykorzystywaną podczas jazdy. Pojazdy korzystają również z energii zgromadzonej w bateriach.

„To jest pełna hybryda zeroemisyjna” – wyjaśnia Mirosława Rudzka, prezes zarządu Daimler Buses Polska.

Jak zaznacza, pojemność baterii wynosi niemal 300 kWh. Na pagórkowatych trasach dodatkowe znaczenie ma rekuperacja, czyli odzyskiwanie energii podczas hamowania i jej ponowne wykorzystanie.

„Autobus ma minimalny, gwarantowany zasięg 400 km bez doładowania. W praktyce wygląda to znacznie lepiej” – mówi Rudzka.

Przedstawicielka producenta w rozmowie z "Halo Rzeszów" wskazuje, że udało się osiągnąć wyniki przekraczające 500 kilometrów, a nawet zbliżające się do 600 kilometrów. W informacji prasowej PKS przyjmuje natomiast około 500 kilometrów zasięgu w sprzyjających warunkach, przy całkowicie naładowanej baterii i pełnym zbiorniku wodoru. Autobus może pomieścić 25 kilogramów tego paliwa.

Pierwsza stacja na Podkarpaciu

Zakupowi pojazdów towarzyszyła budowa własnej stacji tankowania. Podczas konferencji prasowej wojewoda podkarpacki Teresa Kubas-Hul podkreśliła znaczenie uruchomienia nowego obiektu.

„Dzisiaj wreszcie zostanie oddana do użytku, do eksploatacji stacja tankowania wodorem, która jest pierwszą na Podkarpaciu i szóstą w Polsce” – powiedziała wojewoda.

Stacja ma dwa stanowiska tankowania autobusów wodorem pod ciśnieniem 350 barów. Instalacja pozwala odbierać paliwo dostarczane z zewnątrz, sprężać je, magazynować i przekazywać do pojazdów.

„Wodór nie jest z gazociągu, z rurociągu, tak jak sobie to wyobrażamy, jest dowożony takimi cysternami, takimi butlowozami” – tłumaczy Leszek Piłat, prezes GZOG Energy.

Jak wyjaśnia, wodór ze zbiorników transportowych trafia do sprężarki, a następnie do magazynów stacjonarnych. Stamtąd jest pobierany podczas tankowania autobusów.

Za projekt i budowę stacji odpowiadała firma GZOG Energy z Bytomia. Kluczowe urządzenia i technologię dostarczyła Resato Hydrogen Technology. Parametry pracy instalacji nadzoruje system automatyki. Obiekt wyposażono także w detektory wodoru, alarm i funkcje awaryjnego zatrzymania.

Inwestycja za 41,3 mln zł

Łączna wartość przedsięwzięcia wyniosła 41,3 mln zł. Zakup sześciu autobusów kosztował blisko 23 mln zł, a zaprojektowanie i budowa stacji ponad 18 mln zł. W budżecie uwzględniono również dokumentację aplikacyjną.

„Projekt zamknął się kwotą ponad 40 milionów złotych. Z tego 30 milionów otrzymaliśmy dofinansowania z KPO” – mówi Piotr Klimczak.

Informacja prasowa precyzuje, że wsparcie przekroczyło 30 mln zł. Przedsięwzięcie zrealizowano w ramach inwestycji KPO „Zero- i niskoemisyjny transport zbiorowy (autobusy)”.

Prezes PKS zaznacza, że całkowita wartość projektu obejmuje VAT, który, ze względu na działalność prowadzoną przez spółkę, ma zostać odzyskany. Według jego wyliczeń zmniejszy to rzeczywiste obciążenie przewoźnika.

„Nasze finansowe zaangażowanie jest na poziomie około 3 mln zł” – podaje Klimczak.

Własne zaplecze i zmiana floty

Stacja ma służyć obecnym autobusom, ale została pomyślana także jako zaplecze dla kolejnych zakupów. Na ten aspekt zwraca uwagę Wiesław Kąkol, burmistrz Boguchwały.

„Te nowości technologiczne często są trochę droższe, ale też dają taką przewagę troszeczkę konkurencyjną” – ocenia samorządowiec.

Jego zdaniem posiadanie infrastruktury ułatwi przygotowanie następnych projektów wodorowych. Przy zakupie kolejnych pojazdów przewoźnik będzie już dysponował miejscem ich tankowania.

„Mamy już czym te autobusy zasilić, nie musimy się rozglądać, skąd wziąć paliwo” – podkreśla Kąkol.

Uruchomienie stacji wpisuje się w szerszą zmianę taboru PKS Rzeszów. Jak informuje spółka, jeszcze trzy lata temu jej autobusy korzystały wyłącznie z oleju napędowego. Obecnie przewoźnik wykorzystuje również sprężony gaz ziemny, energię elektryczną i wodór.

„Obecnie połowa taboru to autobusy nisko- i zeroemisyjne” – przekazuje Piotr Klimczak w informacji prasowej.

Prezes wskazuje, że zróżnicowanie napędów i źródeł energii daje spółce większe możliwości zarządzania ryzykiem operacyjnym, optymalizacji kosztów oraz dostosowania działalności do wymogów związanych z ograniczaniem emisji.

Ruch zostanie przełożony z lewej jezdni na prawą, czyli tę prowadzącą w kierunku Rzeszowa. Kierowcy będą mieli do dyspozycji po jednym pasie ruchu w każdym kierunku. Na początku i końcu odcinka robót będą funkcjonowały wjazdy i wyjazdy dla pojazdów budowy. W razie potrzeby ruchem będą kierowały uprawnione osoby.

W miejscu przełożenia ruchu na drugą jezdnię będzie obowiązywało ograniczenie prędkości do 50 km/h. Na pozostałej części odcinka objętego zmianą kierowcy będą mogli poruszać się z prędkością do 70 km/h.

Po przełożeniu ruchu na nową jezdnię, na dotychczas użytkowanej jezdni rozpoczniemy wymianę nawierzchni.

GDDiKA apeluje  do kierowców o ostrożność, stosowanie się do oznakowania i zwracanie szczególnej uwagi na zmienioną organizację ruchu. Nie jedźcie na pamięć.

Przekształcenie placówki w Dynowie w bibliotekę o charakterze powiatowym to znacznie więcej niż wymiana tablicy na elewacji budynku. Placówka przejmie rolę koordynatora oraz centrum wsparcia dla sieci bibliotek funkcjonujących na terenie gmin powiatu rzeszowskiego.

W ramach nowej formuły mieszkańcy całego regionu mogą liczyć na:

• Częstsze spotkania autorskie z popularnymi pisarzami i wyjątkowymi gośćmi,
• Rozbudowaną ofertę wydarzeń, warsztatów tematycznych oraz konkursów dla dzieci, młodzieży i seniorów,
• Zacieśnienie współpracy pomiędzy bibliotekami z poszczególnych gmin,
• Szkolenia i merytoryczne wsparcie dla bibliotekarzy z terenu całego powiatu,
• Nowoczesne projekty edukacyjne realizowane we współpracy ze szkołami i lokalnymi instytucjami.

Na realizację zadań kulturalnych o zasięgu powiatowym Zarząd Powiatu Rzeszowskiego planuje corocznie przekazywać dedykowane środki finansowe.

Czytaj również:

Władze powiatu i miasta przypieczętowały porozumienie

Oficjalne porozumienie w sprawie nadania bibliotece w Dynowie funkcji powiatowych zostało podpisane przez kluczowych przedstawicieli lokalnych samorządów: Starostę Rzeszowskiego dr. Krzysztofa Jarosza, Wicestarostę Rzeszowskiego Jerzego Bednarza oraz Burmistrza Dynowa Zygmunta Frańczaka. W uroczystej oprawie towarzyszącej nowym ustaleniom udział wzięła również radna Powiatu Rzeszowskiego Renata Pyś.

– Ważne inwestycje to nie tylko budowa dróg czy remont chodników. Najważniejsza to inwestycja w człowieka. Dlatego stawiamy na Dynów i dokładamy kolejną inwestycję – tym razem w wiedzę, kulturę i ludzi. Od stycznia zawiśnie na niej słowo „powiatowa”. Dla mnie to słowo ma znaczenie. Dynów jest i będzie ważnym punktem na mapie Powiatu Rzeszowskiego – zaznacza dr Krzysztof Jarosz

Czytaj również:

Marek Kamiński na inaugurację nowej ery

Przedsmak tego, jak w przyszłości funkcjonować będzie kulturalne serce regionu, mieszkańcy mieli okazję poczuć już podczas wyjątkowego spotkania inaugurującego zapowiedź zmian. Gościem specjalnym wydarzenia w Dynowie był Marek Kamiński – znany podróżnik, zdobywca obu biegunów Ziemi oraz autor książek.

Podczas prelekcji wybitny podróżnik opowiadał nie tylko o ekstremalnych wyprawach w nieznane, ale również o życiowej uważności, przekraczaniu własnych barier i szukaniu inspiracji. Wydarzenie to idealnie wpisuje się w nową definicję nowoczesnej biblioteki, która przestaje być wyłącznie wypożyczalnią książek, a staje się żywą przestrzenią do dyskusji, zdobywania wiedzy i budowania lokalnej społeczności.

Pamięć jako zobowiązanie

Wojewoda podkarpacki Teresa Kubas-Hul przypominała, że Polskie Państwo Podziemne było strukturą znacznie szerszą niż sama konspiracja wojskowa. W warunkach okupacji funkcjonowały również tajna administracja, sądownictwo, edukacja czy system pomocy społecznej. 

– Pamięć o bohaterach Polskiego Państwa Podziemnego jest naszym obowiązkiem. Ich odwaga, służba i poświęcenie pozostają częścią naszej historii i zobowiązaniem dla kolejnych pokoleń – podkreślała Kubas-Hul.

W swoim wystąpieniu wojewoda zwracała uwagę również na tych uczestników podziemia, którzy nie walczyli z bronią w ręku – nauczycieli prowadzących tajne nauczanie, kurierów, drukarzy oraz osoby współtworzące cywilne struktury konspiracyjnego państwa. 

Do współczesnego znaczenia doświadczeń Polskiego Państwa Podziemnego odniósł się natomiast w swoim wystąpieniu zastępca prezydenta Rzeszowa Marcin Deręgowski.

– Ich historia przypomina nam, że silna wspólnota i odporne państwo są budowane każdego dnia, a nie dopiero wtedy, gdy przychodzi kryzys. Pamiętajmy o tych, którzy byli przed nami, i wyciągajmy wnioski z ich doświadczenia – mówił podczas uroczystości.

Deręgowski wskazywał również, że pamięć o pokoleniu II wojny światowej stawia pytanie o zdolność współczesnego społeczeństwa do budowania wspólnoty także w warunkach realnych zagrożeń. 

Powiat Rzeszowski także oddał hołd

W obchodach uczestniczyli również przedstawiciele Starostwa Powiatowego w Rzeszowie, które podczas uroczystości reprezentował wicestarosta Jerzy Bednarz. Wraz z pozostałymi uczestnikami wydarzenia złożył on kwiaty przed Pomnikiem Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej Podokręgu "Rzeszów". 

Dla Powiatu rocznica ta ma niewątpliwie szczególny wymiar. Struktury konspiracyjne na Rzeszowszczyźnie zaczęły powstawać już jesienią 1939 r., a działalność niepodległościowa rozwijała się m.in. w Błażowej, Bratkowicach, Boguchwale, Tyczynie, Hermanowej, Sokołowie Małopolskim i Nienadówce.

Jedną z osób, które osobiście przypominają dziś o tamtych wydarzeniach, jest por. Rozalia Stadnio ps. "Szarotka", która osobiście pojawiła się na obchodach. Urodzona w 1927 r. była łączniczka AK działała w okresie konspiracji na terenach Tyczyna i Hermanowej. 

– Obecność por. Rozalii Stadnio "Szarotki" podczas tegorocznych obchodów była wyjątkowym przypomnieniem o ludziach, którzy tworzyli historię polskiego podziemia i walczyli o wolność także na terenie dzisiejszego Powiatu Rzeszowskiego – zaznaczyli przedstawiciele Starostwa Powiatowego w Rzeszowie.

Apel Pamięci i salwa honorowa

Głównej części uroczystości przed pomnikiem towarzyszyła wojskowa asysta honorowa 3. Podkarpackiej Brygady Obrony Terytorialnej. Obecne były również poczty sztandarowe 21. Brygady Strzelców Podhalańskich oraz służb mundurowych. 

Po podniesieniu flagi państwowej i odegraniu hymnu odbyły się wystąpienia okolicznościowe, Apel Pamięci i salwa honorowa. 

Polskie Państwo Podziemne zaczęło kształtować się 27 września 1939 r. wraz z utworzeniem Służby Zwycięstwu Polski, później przekształconej w Związek Walki Zbrojnej, a następnie Armię Krajową. Jego struktury przez lata okupacji obejmowały zarówno działalność wojskową, jak i rozbudowany pion cywilny.

Biurokracja krępuje lekarzy. Szpital w Górnie wykonuje zabiegi, NFZ płaci połowę

W I półroczu 2026 roku ze świadczeń Szpitala w Górnie skorzystało ponad 6,7 tys. pacjentów. Mimo że placówka wykonała świadczenia za kwotę 25,91 mln zł, wartość pierwotnego kontraktu opiewała na 24,16 mln zł. Otrzymana kwota około miliona złotych z tytułu nadwykonań pokrywa realne koszty tylko częściowo.

Dyrektor Grzegorz Hydzik zwrócił uwagę na barierę proceduralną i nieadekwatne wyceny świadczeń pulmonologicznych. Choć całkowita pula środków przeznaczonych na pulmonologię w kraju wzrosła o 10 proc., wartość kontraktu dla placówki w Górnie zwiększyła się zaledwie o 1,8 proc. Trudności potęguje brak pełnego rozliczenia diagnostyki tomograficznej u pacjentów nieposiadających karty DILO (onkologicznej). W efekcie wstępne rozpoznawanie gruźlicy czy zaawansowanego POChP generuje dla szpitala stratę sięgającą połowy kosztów badania.

– Lekarze zostali zamienieni w realizatorów procedur NFZ. To urzędnik NFZ de facto decyduje o rodzaju badań, a lekarz został wypisywaczem skierowań – mówił podczas sesji dyrektor Grzegorz Hydzik.

Dodatkowym utrudnieniem jest faworyzowanie przez płatnika diagnostyki jednodniowej (do 12 godzin). W przypadku schorowanych seniorów z całego Podkarpacia, zmagających się z wieloma chorobami jednocześnie, wykonanie pełnej diagnostyki w tak krótkim czasie bywa niemożliwe.

Wydłużone kolejniki do specjalistów i miliony w zawieszeniu w ZOZ nr 2

Równie alarmujące dane przedstawił Jakub Dzik, szef ZOZ nr 2 w Rzeszowie. Od stycznia do lipca 2026 roku placówka wygenerowała nadwykonania na kwotę ponad 5,7 mln zł, z czego ponad 4 mln zł przypada na specjalistyczną opiekę ambulatoryjną.

Nieregularne płatności ze strony NFZ oraz niepełne pokrywanie odgórnych, ustawowych podwyżek dla kadry medycznej bezpośrednio uderzają w pacjentów. Czas oczekiwania na kluczowe badania diagnostyczne w stosunku do ubiegłego roku wydłużył się znacząco:

• Gastroskopia: czas oczekiwania wzrósł o 173–196 dni,
• Kolonoskopia: czas oczekiwania wydłużył się o 169–196 dni.

Głos w dyskusji zabrał starosta rzeszowski Krzysztof Jarosz, podkreślając, że większość szpitali powiatowych w Polsce zaczyna generować straty, a ponawiane apele do rządzących pozostają bez reakcji. Zapewnił jednak, że powiat nie pozostawi placówek bez wsparcia infrastrukturalnego. Obecna na sesji poseł Ewa Leniart zadeklarowała pomoc w systematycznym nagłaśnianiu tych problemów na forum parlamentarnym.

CZYTAJ RÓWNIEŻ:

Milionowe inwestycje w przychodnie: Dynów, Zaczernie, Sokołów Młp. i Trzebownisko

Mimo trudności w relacjach z płatnikiem państwowym, Powiat Rzeszowski realizuje plan rozbudowy bazy zabiegowej i przychodni podstawowej opieki zdrowotnej:

• Nieruchomość w Rzeszowie: Zakupiono budynek przy ul. Fredry 7C za blisko 2 mln zł z przeznaczeniem na reorganizację POZ (remont zaplanowano do listopada 2026 r.).
• Przebudowa w Sokołowie Małopolskim: Trwa modernizacja Przychodni Rejonowej przy ul. Tysiąclecia 4 za kwotę 2,21 mln zł (dofinansowanie z PFRON wynosi 40%).
• Nowe poradnie i inwestycje w Dynowie: ZOZ nr 2 przygotowuje się do otwarcia poradni neurologicznych w Dynowie oraz Zaczerniu. Ponadto w Dynowie realizowany jest projekt „Dostępność Plus” (zakup aparatu RTG i USG za 850 tys. zł), a w planach znajduje się kompleksowa modernizacja budynku szacowana na 1,9 mln zł.
• Modernizacja w Boguchwale: Zaplanowano remont przychodni wraz z montażem instalacji fotowoltaicznej i magazynem energii o wartości 2 mln zł.
• Nowy Ośrodek Zdrowia w Trzebownisku: Władze powiatu zapowiedziały budowę od podstaw placówki nastawionej na POZ oraz opiekę nad zdrowiem psychicznym za kwotę 4,8 mln zł (realizacja w latach 2028–2029).

Wsparcie dla szkół i zielona energia w Górnie

Podczas XXVIII sesji radni zabezpieczyli również środki na zadania oświatowe nakierowane na uczniów z niepełnosprawnościami. Kwota 1,6 mln zł zostanie przeznaczona na modernizację holu ZSZ w Dynowie, przebudowę sanitariatów w LO w Dynowie oraz zakup dostosowanego busa i autobusu dla SOSW w Mrowli.

Ostatnią ważną decyzją budżetową było wpisanie do Wieloletniej Prognozy Finansowej budowy instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii przy Domu Pomocy Społecznej w Górnie  wartość tej inwestycji oszacowano na 1,85 mln zł.

Nowe twarze w zespole i powrót do pracy

Wraz z początkiem roku szkolnego w strukturach Departamentu doszło do zmian kadrowych. Miejsce absolwentów, którzy ukończyli szkoły średnie, zajęli nowi reprezentanci. Skład placówek oświatowych reprezentowanych w organie pozostał bez zmian, a pierwsze powakacyjne spotkanie posłużyło integracji oraz omówieniu planu działań.

Równolegle członkowie organu odwiedzili Strzelnicę Powiatu Rzeszowskiego „DYCHA”, gdzie przeszli teoretyczne i praktyczne szkolenie strzeleckie, łącząc pracę merytoryczną z integracją w terenie.

Czytaj również:

„Człowiek 2035. AI zrobi to za Ciebie?”. Przed młodzieżą debata w Jasionce

Głównym wyzwaniem pierwszych tygodni pracy będzie udział w II Podkarpackim Festiwalu Nauki i Innowacji, który odbędzie się 7–8 października 2026 roku w ZEN.COM Expo w Jasionce.

Drugiego dnia wydarzenia, 8 października, reprezentanci Powiatu Rzeszowskiego poprowadzą przygotowaną przez siebie debatę „Człowiek 2035. AI zrobi to za Ciebie?”. W ramach przygotowań uczniowie opracowali scenariusz dyskusji oraz odbyli warsztaty z zakresu komunikacji, budowania argumentów i wystąpień publicznych.

Czytaj również:

Badanie rynku pracy i głos młodego pokolenia

Kolejne miesiące pracy Departamentu Przyszłości skupią się na analizie możliwości zawodowych na terenie Powiatu Rzeszowskiego. Młodzież planuje bezpośrednie spotkania z lokalnymi przedsiębiorcami i instytucjami, by poznać oczekiwania rynku oraz przedstawić własne postulaty dotyczące warunków pracy i rozwoju w regionie.

Powiat Rzeszowski reprezentował wicestarosta rzeszowski Jerzy Bednarz wraz z delegacją radnych, którzy złożyli wieńce i zapalili znicze na grobie pomordowanych.

– Turza przypomina o jednej z najtragiczniejszych kart historii naszej ziemi. Pamięć o jej ofiarach jest naszym wspólnym obowiązkiem i zobowiązaniem wobec kolejnych pokoleń – podkreślali uczestnicy niedzielnych uroczystości.

Mroczna tajemnica obozu w Trzebusce

Historia turzańskiego lasu wiąże się bezpośrednio z obozem przejściowym NKWD w pobliskiej Trzebusce. Jak wynika z badań dr. Tomasza Łabuszewskiego z Instytutu Pamięci Narodowej, obóz funkcjonował od 15 sierpnia do połowy listopada 1944 roku. Stworzono go na ogrodzonym drutem kolczastym pastwisku, gdzie więźniów przetrzymywano w wykopanych w ziemi ziemiankach.

W jednym z obozowych pomieszczeń urzędował Trybunał Wojenny I Frontu Ukraińskiego. To tam zapadały wyroki – zwolnienie, katorga w radzieckich łagrach lub kara śmierci. Przez obóz przewinęło się około 2,5 tysiąca osób, głównie żołnierzy Armii Krajowej i podziemia niepodległościowego wyłapywanych na zapleczu frontu.

Wśród więźniów Trzebuski znaleźli się m.in. wybitni dowódcy AK: gen. Władysław Filipkowski (komendant Obszaru Południowo-Wschodniego AK), płk Franciszek Studziński ps. Rawicz, ppłk Henryk Pohoski ps. Walery oraz płk Stefan Czerwiński ps. Karabin.

Czytaj również: 

Egzekucje w lesie i brutalny proceder

Tych, których skazano na śmierć, wywożono nocami do oddalonego o kilka kilometrów lasu w Turzy. Według szacunków historyków i relacji świadków zginąć mogło tam od 300 do nawet 700 osób. Sowieccy oprawcy mordowali skazańców w wyjątkowo okrutny sposób.

Pierwsze tajne poszukiwania przeprowadzili żołnierze AK z Sokołowa Małopolskiego już w listopadzie 1944 roku. W odkopanych zbiorowych mogiłach natrafili na naje ciała z przeciętymi ostrym narzędziem żyłami oraz rękami skrępowanymi drutem. Groby w lesie były starannie zamaskowane mchem, gałęziami i młodziutkimi sadzonkami drzew.

Likwidacja obozu w Trzebusce nastąpiła po tym, gdy akowcy rozrzucili w Rzeszowie, Sokołowie i okolicach ulotki informujące lokalną społeczność o potajemnych mordach dokonywanych przez NKWD w Turzy.

Czytaj również:

Dekady milczenia i długa droga do prawdy

Przez całe dziesięciolecia okresu PRL zbrodnia w Turzy była objęta ścisłą cenzurą i zmową milczenia. Prawdę próbowano zatuszować. W 1981 roku Międzyzakładowy Komitet Regionalny NSZZ „Solidarność” w Rzeszowie złożył doniesienie o ludobójstwie do Prokuratury Generalnej w Warszawie, jednak po trzech latach śledztwo umorzono.

Przełom nastąpił dopiero po upadku komunizmu. W 1988 roku odbyły się pierwsze oficjalne uroczystości upamiętniające ofiary, a w 1990 roku, pod nadzorem prokuratora  przeprowadzono ekshumację ciał 17 osób, z których zidentyfikowano trzech żołnierzy AK z Ropczyc. Pamiątkowy pomnik w lesie turzańskim stanął w 1995 roku.

Dziś Turza pozostaje żywym symbolem heroizmu i cierpienia podkarpackich żołnierzy AK oraz ostrzeżeniem przed bezmiarem komunistycznego terroru.

Przedstawiciele Powiatu Rzeszowskiego udowodnili, że sportowa aktywność jest im wyjątkowo bliska. Obecność władz nie sprowadzała się do funkcji reprezentacyjnych, starosta Krzysztof Jarosz, radna Powiatu Rzeszowskiego Renata Pyś oraz rzecznik prasowy starostwa Dominika Kosior stanęli na starcie obok mieszkańców i bezpiecznie pokonali czterokilometrową trasę.

Czytaj również:

Zanim do rywalizacji ruszyli dorośli, swoje wyścigi stoczyły dzieci w dwóch kategoriach wiekowych. W biegu głównym wśród mężczyzn triumfował Andrzej Szpunar z czasem 14:26, wyprzedzając Damiana Siewierskiego oraz Łukasza Szczepka. W rywalizacji kobiet najszybsza okazała się Paulina Lis z wynikiem 18:37, a kolejne miejsca na podium zajęły Dorota Hanf-Osetek i Justyna Olbrych.

Organizatorem wydarzenia było Stowarzyszenie Wspólnota Samorządowa Podkarpacia. Dzięki wsparciu i aktywnemu zaangażowaniu Powiatu Rzeszowskiego I Bieg Jagiellonów ma ogromne szanse na stałe wpisać się w kalendarz lokalnych imprez.

– Słyszałem podczas tej kampanii wiele zdań od mieszkańców, że nie chcą stagnacji, nie chcą obietnic bez pokrycia. Mieszkańcy chcą zrównoważonego rozwoju, a ja jestem tego gwarantem. Jestem tego gwarantem, ponieważ tworzymy silny zespół – mówił Fudali.

Współpraca samorządów

Jednym z najmocniej akcentowanych tematów konferencji była, jak już wspomniano na początku, współpraca pomiędzy różnymi szczeblami samorządu. Starosta rzeszowski Krzysztof Jarosz odniósł się m.in. do planowanych inwestycji drogowych oraz przygotowywanej obwodnicy Tyczyna, która ma odciążyć centrum miasta.

– Te inwestycje, te plany, które mają poprawić bezpieczeństwo i komfort życia mieszkańców Tyczyna, odbędą się przy dobrej współpracy samorządu gminnego i samorządu powiatowego. Po raz kolejny deklaruję taką wolę współpracy – zapewniał Jarosz nawiązując do swoich wcześniejszych wypowiedzi na konferencjach kandydata.

Zobacz też:

Starosta rzeszowski podkreślał, że już w czasie kampanii Damian Fudali kontaktował się z władzami Powiatu w sprawach dotyczących lokalnej infrastruktury. 

Zaznaczył jednocześnie, że decyzja o tym, kto obejmie urząd burmistrza, należy do mieszkańców. On sam natomiast, ze swojej strony, deklaruje otwartość na współpracę z przyszłymi władzami gminy.

Podobnie mówił wicemarszałek Ożóg. Przypomniał on, że z obecnym kandydatem na burmistrza Tyczyna współpracował już wcześniej, m.in. przy tematach dotyczących budowy obwodnicy Tyczyna oraz przebudowy drogi wojewódzkiej.

– Pan Damian Fudali angażuje się w sprawy społeczne. Interweniuje w sprawach istotnych dla mieszkańców gminy Tyczyn, nie tylko dla miasta. Wielokrotnie spotkaliśmy się w Urzędzie Marszałkowskim, chociażby w kontekście realizowanej przez samorząd województwa budowy obwodnicy miasta Tyczyna – mówił Ożóg.

Wicemarszałek wskazywał również na doświadczenie zawodowe i samorządowe kandydata. Przypomniał, że Fudali jest prawnikiem i nauczycielem akademickim, pracował także w administracji wojewódzkiej i marszałkowskiej. 

Zdaniem Ożoga, w pracy burmistrza równie ważna jak znajomość przepisów będzie umiejętność rozmowy z mieszkańcami i współpracy przy pozyskiwaniu pieniędzy na inwestycje.

Problemy mieszkańców

Do przebiegu kampanii odniósł się również poseł Marcin Warchoł. Przekonywał on, że Fudali prowadził ją przede wszystkim w bezpośrednim kontakcie z mieszkańcami.

– Była to kampania ambitna, aktywna, merytoryczna, a przede wszystkim prowadzona blisko ludzi, bo dobry burmistrz jest blisko ludzi. Pan Damian Fudali rozmawiał z rodzinami, ze strażakami, z seniorami, ze sportowcami. Prowadził swoją kampanię na ulicach, na placach, na boiskach – podkreślał Warchoł, który podczas kampanii wielokrotnie towarzyszył kandydatowi w trakcie spotkań z mieszkańcami.

Poseł wrócił do kilku problemów poruszanych podczas wcześniejszych spotkań wyborczych. Mówił bowiem o bezpieczeństwie pieszych, potrzebie budowy chodników, stanie lokalnych dróg oraz urządzeń w tyczyńskim ogródku jordanowskim. Jednym z głównych tematów była również gospodarka wodna.

– Woda nie może być luksusem. Woda jest potrzebą każdego mieszkańca gminy Tyczyn i jest warunkiem rozwoju całej gminy – podkreślał Warchoł.

W jego ocenie, realizacja takich przedsięwzięć nie jest zadaniem, z którym gmina powinna pozostawać sama. Właśnie dlatego obecność podczas konferencji przedstawicieli Powiatu i województwa polityk przedstawiał jako zapowiedź współpracy przy przyszłych inwestycjach.

– Samorząd to gra drużynowa. Nie ma miejsca na indywidualne pomysły, choćby nawet najlepsze. Trzeba wiedzieć, gdzie pójść, o jakie środki poprosić, do których drzwi zapukać – zaznaczał parlamentarzysta.

Środki zewnętrzne

Temat współpracy i finansowania inwestycji podjęła również poseł Ewa Leniart, kierująca strukturami PiS w okręgu 23. Zachęcając mieszkańców do głosowania na Fudalego, zwracała ona uwagę, że pozostała część kadencji także będzie miała kluczowe znaczenie dla kierunku rozwoju gminy.

– Fakt, że dzisiaj stoi [Fudali - dop. K.P.] w otoczeniu zarówno parlamentarzystów, jak również samorządowców, jest najlepszym dowodem na to, że umie współpracować. A to jest gwarancją rozwoju tej gminy – mówiła Leniart.

Przypomniała również wcześniejsze doświadczenie samorządowe kandydata jako radnego oraz jego spotkania z mieszkańcami w trakcie obecnej kampanii.

– To jest osoba, która rzeczywiście odwiedziła mieszkańców całej gminy. Z każdym starała się rozmawiać i przedstawić pełny, kompleksowy program na uzupełniającą kadencję – przekonywała w trakcie konferencji była wojewoda.

W dalszej części spotkania z dziennikarzami Leniart mówiła także o pieniądzach, które w poprzednich latach trafiały na inwestycje w gminie i na terenie Tyczyna.

 Wymieniała m.in. zadania drogowe, odbudowę infrastruktury zniszczonej podczas powodzi, rewitalizację Pałacu Wodzickich i jego otoczenia oraz środki przeznaczone na prace przy zabytkach. Jej zdaniem, przy obecnej kondycji budżetu gminy możliwość pozyskiwania finansowania zewnętrznego będzie miała duże znaczenie dla dalszych inwestycji.

Podczas konferencji padła również krytyka obecnego rządu. Parlamentarzyści związani z PiS przekonywali, że po zmianie władzy w Warszawie samorządom trudniej jest pozyskiwać środki na lokalne przedsięwzięcia. 

Ostatni apel

Na zakończenie Damian Fudali podziękował mieszkańcom za spotkania, rozmowy i uwagi zgłaszane podczas kampanii. Podkreślał, że jego celem ma być rozwój całej gminy, łączący inwestycje z poprawą bezpieczeństwa i warunków codziennego życia.

– Chcę wszystkim mieszkańcom wyrazić ogromną wdzięczność za ostatnie tygodnie, za nasze rozmowy i spotkania. Mówię to z pełną odpowiedzialnością: jestem na to gotowy – mówił.

W końcowej części wystąpienia zwrócił się również do swojej rodziny, dziękując żonie i córce za wsparcie podczas kampanii. Jednocześnie podkreślił swoje związki z gminą, w której mieszka i z którą wiąże swoją przyszłość.

– Tutaj wybudowałem dom, tutaj mieszkam z rodziną i tutaj pozostanę. Jestem z Państwem i dla Państwa – zakończył Fudali.

Przedterminowe wybory burmistrza Tyczyna odbędą się w niedzielę, 13 września.

Nowoczesny standard i bezpieczeństwo. Defibrylatory na pokładzie

Nowo zakupione pojazdy elektryczne zostały zaprojektowane z myślą o najwyższym komforcie i bezpieczeństwie pasażerów. Autobusy posiadają pełną klimatyzację oraz zaawansowane systemy wspomagające obsługę podróżnych i zarządzanie flotą. Konstrukcja pojazdów jest przystosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz rodzin z dziećmi.

Wyjątkowym elementem wyposażenia ośmiu z przekazanych autobusów są automatyczne defibrylatory AED wyposażone w zapasowe baterie, elektrody dla dzieci i dorosłych oraz proste instrukcje obsługi krok po kroku.

Samowystarczalna baza i profesjonalne zaplecze techniczne

Aby umożliwić bezproblemową eksploatację nowej floty elektrycznej, na terenie zajezdni rzeszowskiego PKS wybudowano nowoczesną, kontenerową stację transformatorową oraz zainstalowano siedem stacjonarnych stacji ładowania typu plug-in.

Projekt objął również zakup specjalistycznego pojazdu technicznego spełniającego rygorystyczne normy emisji spalin Euro VI, przystosowanego do holowania autobusów niskopodłogowych, niskowejściowych i elektrycznych.

– Zakończenie tych zadań to kolejny kamień milowy w historii naszego Związku. Dzięki realizacji takich projektów nie tylko umacniamy naszą markę na rynku, ale przede wszystkim odpowiadamy na rosnące potrzeby naszych Pasażerów, poprzez poprawę komfortu podróży i zapewnienie stabilności połączeń – podkreśla Agata Motyka-Mamczura, Przewodnicząca Zarządu Związku Gmin „PKS”.

Finał wielkiego programu unijnego. 38 autobusów za 86 milionów złotych

Odebrany sprzęt stanowi zwieńczenie pełnego cyklu trzech projektów realizowanych przez ZgPKS w ramach inwestycji E1.1.2 „Zero- i niskoemisyjny transport zbiorowy (autobusy)” finansowanej ze środków Krajowego Planu Odbudowy.

W łącznym rozrachunku Związek Gmin zakupił 38 nowoczesnych autobusów o łącznej wartości przekraczającej 86 mln zł, pozyskując na ten cel blisko 63 mln zł unijnego dofinansowania.

– Wszystkie projekty zrealizowaliśmy zgodnie z umową z Centrum Unijnych Projektów Transportowych i przy zachowaniu wysokich standardów zrównoważonego rozwoju. Ich efekty przyniosą wymierne korzyści zarówno lokalnej społeczności, jak i środowisku – zaznacza Anna Kozdrańska, Zastępca Przewodniczącej Zarządu Związku Gmin „PKS”.

Czym jest Związek Gmin PKS i MKS?

Związek Gmin „Podkarpacka Komunikacja Samochodowa” jest oficjalnym organizatorem transportu publicznego na sieci komunikacyjnej Międzygminnej Komunikacji Samochodowej (MKS). Usługi przewozowe świadczone są na obszarze 18 gmin zrzeszonych oraz samorządów partnerskich połączonych porozumieniami.

Operatorem wykonującym przejazdy na wszystkich liniach MKS jest spółka PKS w Rzeszowie S.A., w której Związek Gmin posiada 100 procent udziałów. Nowe autobusy elektryczne ułatwią codzienne dojazdy tysiącom mieszkańców podrzeszowskich miejscowości do pracy, szkół i urzędów w stolicy innowacji.

Czytaj również: 

Praca operacyjna i szybkie ujęcie sprawcy

Sprawą natychmiast zajęli się funkcjonariusze z Komisariatu Policji w Trzebownisku. Śledczy skrupulatnie przeanalizowali zebrane informacje i wytypowali mężczyznę, który mógł mieć bezpośredni związek z incydentem. Typowanie okazało się trafne. Działania policjantów doprowadziły do zatrzymania 46-letniego podejrzanego.

Przyznanie się do winy i odzyskany sprzęt

Podczas wstępnych czynności zatrzymany 46-latek przyznał się do zabrania krzeseł. Funkcjonariusze przedstawili mu oficjalny zarzut kradzieży mienia o wartości tysiąca złotych. Zautomatyzowana reakcja policji pozwoliła nie tylko na pociągnięcie sprawcy do odpowiedzialności, ale również na odzyskanie skradzionych przedmiotów w całości. O wymiarze kary dla 46-latka zadecyduje teraz sąd.

To początek realizacji Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2026–2030, przyjętego przez Radę Powiatu Rzeszowskiego 29 kwietnia.

Nie tylko rozmowa

Starosta rzeszowski Krzysztof Jarosz od początku podkreślał, że efektem spotkania mają być konkretne działania, a szczególna uwaga ma zostać skierowana na dzieci i młodzież.

„Dasz radę”, „inni mają gorzej” czy „wszystko będzie dobrze” to, jak zaznaczał, za mało w sytuacji, gdy ktoś rzeczywiście zmaga się z kryzysem.

– Chcemy słuchać waszych problemów, które czasami nie są wypowiadane głośno. Chcemy też odpowiedzieć na pytanie, co zrobić, kiedy moje dziecko, moja bliska osoba, członek mojej rodziny przyjdzie i powie, że nie daje rady albo nawet tego nie powie, ale widzimy, że coś się dzieje – mówił samorządowiec.

Jednym z pierwszych efektów forum mają być działania prowadzone bezpośrednio w szkołach. Powiat chce, aby do młodzieży trafili specjaliści, którzy nie tylko będą mówić o profilaktyce, ale również podpowiedzą, jak rozpoznać kryzys oraz gdzie i w jaki sposób szukać pomocy.

– Mam nadzieję, że już niedługo po tej konferencji przyjdziemy do szkół. Nie starosta, tylko ludzie, którzy są w stanie mówić o profilaktyce, powiedzieć młodym ludziom i naszym mieszkańcom, co trzeba zrobić, gdzie zadzwonić, do kogo się zgłosić – podkreślał Jarosz.

Starosta rzeszowski wskazał też drugi kierunek: rozbudowę samego systemu leczenia. Powiat chce zabiegać w Narodowym Funduszu Zdrowia o utworzenie Centrum Zdrowia Psychicznego, które uzupełniłoby obecnie działające poradnie.

– Oferta dedykowana naszym mieszkańcom jest niewystarczająca. Dlatego będziemy prosić o wsparcie Narodowego Funduszu Zdrowia, o otworzenie docelowo Centrum Zdrowia Psychicznego – mówił.

Pomoc już działa

Punktem wyjścia nie jest jednak budowanie systemu od zera. Zespół Opieki Zdrowotnej nr 2 w Rzeszowie już prowadzi cztery placówki zajmujące się tym obszarem: poradnię zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży, poradnię zdrowia psychicznego dla dorosłych, poradnię psychologiczną oraz poradnię leczenia nerwic.

Jak przekazał dyrektor ZOZ nr 2 Jakub Dzik, w ciągu roku udzielanych jest w nich ponad 18 tys. świadczeń dla przeszło 3,5 tys. pacjentów.

– Dbanie o zdrowie psychiczne nie zaczyna się w gabinecie terapeutycznym, u psychologa czy psychiatry i nie kończy się na terapii. To wspólna praca edukacji, polityki społecznej i ochrony zdrowia – podkreślał dyrektor Dzik.

Według niego właśnie współpraca pomiędzy poszczególnymi instytucjami ma być jednym z fundamentów budowanego systemu. Sam dostęp do lekarza czy psychologa nie rozwiązuje wszystkich problemów osoby w kryzysie, zwłaszcza jeśli sytuacja dotyczy dziecka funkcjonującego jednocześnie w rodzinie, szkole i grupie rówieśniczej.

Także rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego prof. Adam Reich deklarował, że uczelnia chce wyjść poza udział w samej debacie.

– Włączamy się nie tylko w dyskusję, ale również w badania, w profilaktykę problemów z zakresu zdrowia psychicznego. Ważne jest później, aby dotrzeć do tych osób, które potrzebują pomocy i jako społeczność akademicka chcemy się w to czynnie włączyć – mówił rektor.

Podczas forum prof. Reich pokazał również kliniczny wymiar problemów psychicznych, omawiając w wykładzie inauguracyjnym obłęd pasożytniczy. Zwracał uwagę, że zaburzenie psychiatryczne może prowadzić pacjentów do lekarzy innych specjalności, ponieważ sami chorzy nie zawsze uznają, że potrzebują pomocy psychiatrycznej.

Pomoc dla wszystkich

Założenia programu powiatowego przedstawił jego koordynator Dariusz Baran. Jak wyjaśniał, podstawą dokumentu jest podejście obejmujące nie tylko osoby, u których rozpoznano zaburzenia psychiczne. Program ma dotyczyć całej populacji, począwszy od promocji zdrowia i profilaktyki, przez wczesną pomoc psychologiczną, aż po skoordynowaną opiekę nad osobami w poważnych kryzysach.

– Punktem odniesienia jest to, co powinno być zapewnione mieszkańcom, bo tylko wtedy możemy wiedzieć, czego brakuje i co należy rozwijać – tłumaczył Baran.

Wskazywał, że potrzeby są bardzo różne. W grupach szczególnie narażonych mogą znajdować się dzieci przeżywające rozwód rodziców, młodzież funkcjonująca niemal bez przerwy w świecie cyfrowym, osoby mierzące się z niestabilnością zatrudnienia czy seniorzy doświadczający samotności. Im poważniejszy kryzys, tym większa jest potrzeba współpracy psychologów, psychiatrów, szkół, pomocy społecznej i innych instytucji.

Problemem pozostaje również miejsce zamieszkania. Baran zwracał uwagę, że dla mieszkańców gmin położonych dalej od Rzeszowa sama odległość od poradni może stać się przeszkodą w regularnym korzystaniu z psychoterapii czy innych świadczeń.

Według danych zawartych w powiatowym programie w 2024 roku z różnych form opieki psychiatrycznej korzystało około 5,5 proc. dorosłych mieszkańców powiatu. Najczęściej były to świadczenia poradni zdrowia psychicznego i poradni psychologicznych.

Młodzi bez głosu

Szczególnie mocno podczas forum wybrzmiały problemy dzieci i młodzieży. Dr Tomasz Rowiński ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, członek Rady ds. Zdrowia Psychicznego przy Ministrze Zdrowia i były członek zespołu ds. reformy psychiatrii dziecięcej, zwracał uwagę na trudności wynikające z koncentracji wielu usług w Rzeszowie.

Jak podkreślał, w przypadku zdrowia psychicznego nawet odległość ma znaczenie, bo utrudnia regularne wizyty i zachowanie ciągłości pomocy. Szczególnej uwagi wymagają dzieci wracające po hospitalizacji psychiatrycznej.

– Te dzieci często trafiają w próżnię. Największy problem mają z adaptacją w szkole i z dotarciem na czas do poradni. Wszystkie poradnie są w Rzeszowie, więc to jest problem, nad którym trzeba się zastanowić – wskazywał Rowiński.

Jego zdaniem ważne będzie stworzenie mechanizmu, w którym dziecko wychodzące ze szpitala nie czeka miesiącami na dalszą pomoc, a szkoła wie, jak przygotować jego powrót. Wśród rozwiązań wskazywał również możliwość utworzenia w jednej z gmin ośrodka pierwszego poziomu opieki, co wymagałoby współpracy z podkarpackim oddziałem NFZ.

Alarmujące dane

Skalę problemu pokazał podczas dyskusji Andrzej Burnat, dyrektor Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Miasta Rzeszowa. Przywołał on m.in. dane pochodzące z prac nad rzeszowskim programem zdrowia psychicznego. Zgodnie z nimi, w latach 2021–2023 w Rzeszowie odnotowano 453 próby samobójcze, z czego 52 zakończyły się śmiercią.

– To wystarczy, żeby zacząć mówić o problemach zdrowia psychicznego i żeby zacząć je rozwiązywać, a nie tylko mówić o tym, że są – zaznaczył.

Burnat wskazał też na różnicę pomiędzy tym, jak stan psychiczny dzieci oceniają rodzice, a jak postrzegają go sami młodzi ludzie. Z badań prowadzonych przy tworzeniu programu wynikało, że rodzice oceniali sytuację swoich dzieci lepiej niż one same.

Jeszcze bardziej niepokojące były odpowiedzi młodzieży. Młodzi ludzie wskazywali, że często nie czują się wysłuchani, a ich problemy bywają bagatelizowane przez dorosłych.

– Mam 15 albo 16 lat, mam kryzys zdrowia psychicznego, idę do rodzica i rodzic mówi: „nie przejmuj się, to nie jest problem”. I gdzie mam pójść z tym problemem? Zostaję z tym sam. To jest rola nas, dorosłych, żeby na to zwrócić uwagę – mówił Burnat.

Jego zdaniem nie zawsze problemem jest wyłącznie brak pieniędzy czy instytucji. Duże znaczenie ma ich skoordynowanie.

– Uważam, że jest wystarczająca liczba instytucji i jest wystarczająca ilość pieniędzy w systemie. Tylko musimy te instytucje i pieniądze poukładać – podkreślał.

Więcej profilaktyki

O potrzebie szybszego działania mówiła również Iwona Karasowska-Stepaniak, zastępca dyrektora ds. medycznych Podkarpackiego Oddziału NFZ. Jak informowała, w całym województwie NFZ ma zakontraktowane 27 podmiotów pierwszego poziomu opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży, 15 drugiego poziomu oraz jeden szpital, w Łańcucie, zapewniający opiekę trzeciego poziomu.

Jej zdaniem, część zmian wymaga rozwiązań systemowych, ale są też działania, które można podejmować już teraz, wykorzystując istniejące placówki i specjalistów.

– Możemy sami pewne rzeczy poprawiać. Mówię tu o profilaktyce, o kampaniach, których wciąż jest za mało – wyjaśniała przedstawicielka NFZ.

To właśnie profilaktyka była jednym z najczęściej powracających tematów forum. Uczestnicy wskazywali, że pomoc nie może rozpoczynać się dopiero w momencie ostrego kryzysu. Potrzebne są wcześniejsza edukacja, dostrzeganie pierwszych sygnałów, rozmowa w rodzinie i szkole oraz jasna informacja, gdzie można uzyskać wsparcie.

Forum było pierwszym spotkaniem w ramach szerszego procesu. W kolejnych miesiącach mają odbywać się warsztaty i następne rozmowy z ekspertami, a specjaliści mają pojawić się w szkołach. Równolegle powiat chce rozwijać współpracę z Uniwersytetem Rzeszowskim, gminami i NFZ oraz zabiegać o poszerzenie dostępnej opieki.

Najbardziej konkretnym celem pozostaje stworzenie kompleksowego Centrum Zdrowia Psychicznego. Jak podkreślano podczas spotkania, sama konferencja nie rozwiąże problemu. Ma jednak wskazać, czego mieszkańcom brakuje i jak połączyć istniejące instytucje tak, aby osoba w kryzysie nie została sama z pytaniem, gdzie właściwie powinna szukać pomocy.

Czytaj również:

Inteligentny system ostrzegania: Co dokładnie zmieni się na drodze?

Projekt przebudowy nie ogranicza się do odnowienia pasów na jezdni. Miejsce to zostanie wyposażone w komplet inteligentnych i fizycznych środków dyscyplinujących kierowców:

• Aktywne znaki D-6 z czujnikami obecności pieszego: System wykryje osobę zbliżającą się do przejścia i wyśle wyraźny sygnał świetlny do nadjeżdżających pojazdów.
• Dedykowane oświetlenie: Precyzyjnie skierowany strumień światła doświetli sylwetkę pieszego stojącego na poboczu i wkraczającego na jezdnię.
• Jaskrawa infrastruktura: Zastosowane zostanie wyraźne, czerwono-białe malowanie grubowarstwowe oraz znaki A-17 („Dzieci”) na tle fluorescencyjnym i oznakowanie T-27 (tzw. „Agatka”).
• Linie wibracyjne: Paski ostrzegawcze na nawierzchni wywołają hałas i drgania w pojeździe, ostrzegając dekoncentrujących się kierowców o zbliżaniu się do punktu kolizyjnego.

Starosta Rzeszowski: „Bezpieczeństwo zaczyna się od codziennych tras”

Inwestycja w Lutoryżu to kolejny element spójnej polityki władz powiatu rzeszowskiego, mającej na celu stopniową likwidację tzw. czarnych punktów na lokalnych drogach.

„Bezpieczeństwo na drogach zaczyna się od miejsc, z których mieszkańcy korzystają każdego dnia. Dlatego inwestujemy w rozwiązania, które realnie poprawiają widoczność przejść i zwiększają uwagę kierowców” – podkreśla Krzysztof Jarosz, Starosta Rzeszowski.

„Przebudowane przejście w Lutoryżu to nie tylko nowa infrastruktura. To przede wszystkim większe bezpieczeństwo pieszych, dzieci, seniorów i wszystkich mieszkańców korzystających z tej drogi” – dodaje starosta.

Czytaj również:

Prawie 200 tysięcy złotych na poprawę infrastruktury

Całkowita wartość prac budowlanych i montażowych wynosi 198 579,81 zł.

Powiat Rzeszowski pozyskał na ten cel dofinansowanie ze środków centralnych. Zadanie jest realizowane w ramach Rządowego Programu Ograniczania Przestępczości i Aspołecznych Zachowań „RAZEM BEZPIECZNIEJ” na lata 2025–2028, wspierającego lokalne samorządy w tworzeniu bezpiecznych przestrzeni publicznych.

Winda, nowe wejście i przebudowane wnętrza

Jednym z najważniejszych elementów inwestycji będzie budowa zewnętrznego, żelbetowego szybu windy. Zamontowany w nim dźwig osobowy zostanie w pełni dostosowany do przewozu osób z niepełnosprawnościami oraz pacjentów na noszach.

Co więcej, duże zmiany obejmą również strefę głównego wejścia. Powstaną nowe schody wykończone granitem z kontrastowymi oznaczeniami stopni, zadaszenie oraz balustrady ze stali nierdzewnej. Teren wokół przychodni otrzyma nową, równą nawierzchnię, która ma ułatwić poruszanie się osobom o ograniczonej mobilności.

Otoczenie budynku zostanie natomiast uzupełnione o ławki z oparciami, donice, kosze na śmieci i stojaki rowerowe. Pojawią się również specjalne tablice informacyjne wskazujące drogę do wejść i windy.

Zmiany zaplanowano także wewnątrz przychodni. Przebudowane zostaną pomieszczenia związane z rehabilitacją, a rejestracja zostanie przeniesiona w nowe miejsce i wyposażona w funkcjonalną zabudowę. Modernizację przejdą korytarze, poczekalnie, gabinety oraz toalety.

Na parterze i pierwszym piętrze zamontowana zostanie klimatyzacja i system nagłośnienia. Prace obejmą także instalacje sanitarne, wodno-kanalizacyjne, centralnego ogrzewania i elektryczne. Pojawią się oświetlenie awaryjne, wideodomofony przy wejściach oraz autonomiczne czujki dymu.

- Modernizacja przychodni w Sokołowie Małopolskim to przede wszystkim inwestycja w mieszkańców - w ich bezpieczeństwo, komfort i dostęp do potrzebnych usług. Chcemy, aby osoby korzystające z tej placówki, niezależnie od wieku czy sprawności, mogły czuć się w niej dobrze i bezpiecznie - podkreśla Krzysztof Jarosz, starosta rzeszowski.

O poprawę warunków zabiegano od dawna

Podpisanie umowy z wykonawcą pozytywnie ocenia Małgorzata Budzyń, radna Powiatu Rzeszowskiego. Jak zaznacza, potrzeba poprawy warunków funkcjonowania placówki była sygnalizowana przez okolicznych mieszkańców już wcześniej.

- Potrzeba poprawy warunków funkcjonowania placówki była dostrzegana i zgłaszana od dawna. Ta inwestycja była mi bliska również zawodowo. Pracując w Departamencie Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego, zabiegałam o wsparcie dla tego zadania - tłumaczy Budzyń w swoim wpisie w mediach społecznościowych.

Radna podkreśla, że, w jej opinii, szczególne znaczenie z perspektywy prowadzonych w placówce prac mają właśnie kwestie zwiększenia dostępności przychodni oraz stworzenia lepszych warunków dla pacjentów korzystających z rehabilitacji.

Całkowita wartość projektu wynosi 2 209 460,61 zł. Sama umowa na roboty budowlane opiewa na 1 868 659,37 zł.

Powiat Rzeszowski pozyskał na realizację zadania 883 783 zł z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Dofinansowanie zostało przyznane decyzją Zarządu Województwa Podkarpackiego i jest przeznaczone na roboty dotyczące obiektu służącego rehabilitacji osób z niepełnosprawnościami.

Z przyznanej kwoty 530 270 zł przypada na rok 2026, natomiast 353 513 zł na rok 2027. Wkład własny Powiatu Rzeszowskiego wynosi 1 325 677,61 zł. Umowę dotyczącą dofinansowania podpisano 14 maja tego roku.

Fudali: Wyprowadzić ruch z centrum Tyczyna

Miejsce konferencji nie było przypadkowe. Jej uczestnicy spotkali się bowiem przy drodze prowadzącej przez ścisłe centrum miasta, gdzie – jak zwracali uwagę – natężenie ruchu jest szczególnie odczuwalne przez mieszkańców.

Damian Fudali przekonywał, że planowana obwodnica powinna poprawić sytuację zarówno pieszych, w tym dzieci i seniorów, jak i kierowców dojeżdżających do Tyczyna z okolicznych miejscowości.

– Chcemy wraz z Powiatem Rzeszowskim doprowadzić do wybudowania obwodnicy rynku Tyczyna. Będzie ona korzyścią dla mieszkańców, którzy uczestniczą w tym ruchu jako piesi, ale także dla kierowców nadjeżdżających z Hermanowej czy innych pobliskich miejscowości – mówił kandydat na burmistrza Tyczyna.

Fudali wskazywał również, że inwestycja może stać się dodatkowym impulsem rozwojowym dla całej gminy. Jak zaznaczył, liczy w tej sprawie na współpracę samorządów oraz wspólne finansowanie przedsięwzięcia przez Gminę i Powiat.

Powiat już finansuje dokumentację

Jarosz poinformował, że przedsięwzięcie weszło już w etap przygotowawczy. W budżecie Powiatu Rzeszowskiego na ten rok przeznaczono 500 tys. zł na przygotowanie odpowiedniej dokumentacji projektowej.

Według starosty rzeszowskiego, całkowity koszt inwestycji, razem z koniecznymi wykupami gruntów, jest obecnie szacowany na około 30 mln zł. Sama budowa drogi miałaby natomiast kosztować łącznie około 25 mln zł.

– Do końca 2028 r. chcemy przygotować dokumentację i zrealizować wykupy terenów, a od 2029 r. moglibyśmy przystąpić do realizacji. Oczywiście potrzebna jest do tego współpraca samorządów i pozyskanie środków zewnętrznych – mówił Jarosz.

Starosta określił planowaną obwodnicę jako jedną z ważniejszych inwestycji drogowych dla tej części powiatu. Zaznaczył przy tym, że jej znaczenie wykracza poza sam Tyczyn, ponieważ trasa obsługiwałaby także ruch z innych miejscowości wchodzących w skład powiatu rzeszowskiego.

Nowa droga ma ominąć rynek

Z przedstawionej podczas konferencji koncepcji wynika, że jadąc od strony Błażowej, jeszcze przed cmentarzem, kierowcy mieliby zjeżdżać na nowy odcinek, który z kolei zostałby połączony z istniejącą drogą wojewódzką. W ten sposób część pojazdów nie musiałaby przejeżdżać przez ścisłe centrum Tyczyna.

Na uciążliwości związane z obecnym układem komunikacyjnym zwracał uwagę Jurek Faraś, członek Zarządu Powiatu Rzeszowskiego. Jak mówił, mieszkańcy skarżą się przede wszystkim na duży ruch, który utrzymuje się zarówno w dzień, jak i w nocy.

– Naszym zadaniem jest słuchanie głosu społeczeństwa, a ten jest taki, żeby wyprowadzić ruch z rynku. To zmora mieszkańców. Ruch zarówno w dzień, jak i w nocy jest ogromny – podkreślał Faraś.

Zwrócił również uwagę na hałas i inne uciążliwości odczuwane w miejscowościach położonych przy samej trasie. Samorządowiec zasygnalizował, że już wkrótce problemy te mogą zostać rozwiązane.

Rynek trzeba oddać mieszkańcom

Sam Fudali przekonywał, że ograniczenie ruchu samochodowego w centrum pozwoliłoby na nowo wykorzystać przestrzeń rynku i poprawić komfort życia jego mieszkańców.

– Ten ruch trzeba stąd wyprowadzić, a rynek miasta oddać mieszkańcom, żeby służył nam wszystkim. Będzie wtedy spokojniej, poprawi się jakość powietrza, a dla kierowców ruch w stronę Rzeszowa będzie płynniejszy – mówił.

Kandydat wskazał przy tym, że jego plany dotyczące infrastruktury nie ograniczają się wyłącznie do obwodnicy. Postuluje on bowiem także budowę i modernizację chodników, oświetlenia oraz bezpiecznych przejść dla pieszych. Jak podkreślał, jednym z głównych założeń jego kampanii jest poprawa bezpieczeństwa mieszkańców.

Przedterminowe wybory burmistrza Tyczyna odbędą się 13 września.

Czytaj również: 

Inwestycyjne paliwo dla biznesu

Kluczowym czynnikiem stymulującym tak wysoki poziom aktywności biznesowej jest strategiczne przygotowanie terenu pod inwestycje. Jednym z głównych motorów napędowych pozostaje Park Naukowo-Technologiczny Rzeszów-Dworzysko. Kompleksowa infrastruktura techniczna i dogodne położenie sprawiły, że na jego terenie funkcjonuje już ponad 40 podmiotów gospodarczych. Tereny przemysłowe przyciągają zarówno inwestorów zewnętrznych, jak i lokalnych przedsiębiorców tworzących nowe miejsca pracy. 

Boom w budownictwie mieszkaniowym

Skok liczby firm idzie w parze z dynamicznym rozwojem rynku nieruchomości. W pierwszym półroczu 2026 roku w powiecie rzeszowskim oddano do użytkowania 836 mieszkań, co dało mu drugie miejsce na całym Podkarpaciu. Wynik ten oznacza wzrost o 33,8 proc. w porównaniu do analogicznego okresu roku ubiegłego. Raport GUS prognozuje utrzymanie tej tendencji: w ciągu pierwszych sześciu miesięcy wydano pozwolenia lub zgłoszono projekty budowlane dla 1826 kolejnych mieszkań – to niemal 2,7 razy więcej niż w I półroczu 2025 roku. 

Młoda demografia wspiera lokalną gospodarkę

Na tle reszty województwa powiat rzeszowski wyróżnia się również pod względem demograficznym. Mediana wieku mieszkańców wyniosła 41,0 lat, co czyni go powiatem o najmłodszej populacji w całym regionie (gdzie średnia dla Podkarpacia to 43,4 roku, a dla Polski 43,8 roku). Młodsze społeczeństwo, w połączeniu ze spadającym bezrobociem oraz rosnącą liczbą podmiotów gospodarczych, stwarza stabilne zaplecze kadrowe i konsumpcyjne dla dalszego rozwoju regionalnej gospodarki. 

Wakacyjne zwiedzanie stało się już tradycją

Pierwsze, pilotażowe otwarcie pałacu dla zwiedzających Powiat Rzeszowski zorganizował jeszcze w sierpniu 2024 r. Duże zainteresowanie sprawiło jednak, że inicjatywa była kontynuowana w kolejnych latach.

W tym roku spotkanie uzupełniła rozmowa z Lucjanem Leniartem zatytułowana "Napoleon Orda – Tyczyn. Akwarele", a także prezentacje multimedialne.

W zwiedzaniu uczestniczył również wicestarosta rzeszowski Jerzy Bednarz, który na tę okazję pojawił się w stroju z epoki.

– Pałac Wodzickich jest miejscem, w którym historia spotyka się ze współczesnością. Zależało nam na tym, aby ten cenny zabytek nie tylko zachować, ale również stworzyć tutaj jak najlepsze warunki dla uczniów. Cieszy nas, że mieszkańcy chcą poznawać jego dzieje i że kolejne takie spotkania przyciągają tak wielu zainteresowanych – podkreślił Bednarz.

Poza wicestarostą rzeszowskim, w wydarzeniu uczestniczyła również poseł na Sejm RP Ewa Leniart.

Rezydencja z XIX-wieczną historią

Istniejący dziś murowany pałac powstał w latach 1862–1869 z inicjatywy hrabiego Ludwika Wodzickiego, jednego z ważniejszych galicyjskich polityków drugiej połowy XIX wieku. 

Arystokrata piastował w swej karierze kilka zaszczytnych funkcji, w tym marszałka Sejmu Krajowego Galicji.

Wodzicki za zaangażowanie w powstanie styczniowe został w 1863 r. zaocznie skazany na śmierć i zmuszony do emigracji.

Rezydencję w kolejnych latach rozbudowywano. W 1881 r. powstał pawilon gościnny, a w 1892 r. przebudowano oficynę. Pałac otacza park krajobrazowy ze starodrzewem i pomnikami przyrody. Cały zespół pałacowo-parkowy wpisano do rejestru zabytków w 1968 r.

Od pałacu ziemiańskiego do siedziby szkoły

Nowy etap w historii obiektu rozpoczął się po II wojnie światowej, kiedy pałac został znacjonalizowany. 4 września 1945 r. rozpoczęło w nim działalność Prywatne Gimnazjum Koedukacyjne "Samopomocy Chłopskiej" im. Władysława Orkana.

Placówka z biegiem lat zmieniała swoją formę, a od reformy administracyjnej z 1999 r. funkcjonuje ona jako jednostka organizacyjna Powiatu Rzeszowskiego.

Obecnie w skład Zespołu Szkół w Tyczynie wchodzą Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Orkana oraz Szkoła Mistrzostwa Sportowego. 

Co więcej, od 2005 r., w ramach Liceum funkcjonują również klasy z edukacją policyjną. Z czasem ofertę rozszerzono także m.in. o klasę penitencjarną, klasę ochrony osób i mienia z elementami bezpieczeństwa wewnętrznego oraz klasę psychologiczną w służbach mundurowych.

Ponad 20 mln zł na rozwój kompleksu

W ostatnich latach Powiat Rzeszowski przeprowadził w zespole pałacowo-parkowym szeroko zakrojoną inwestycję, której celem było unowocześnienie zaplecza szkoły przy jednoczesnym zachowaniu zabytkowego charakteru miejsca.

Przebudowano historyczną oficynę, w której urządzono internat. Powstały również łącznik, nowa sala gimnastyczna z zapleczem szatniowo-socjalnym, scena plenerowa z kaskadową widownią, miejsca postojowe i nowe ciągi komunikacyjne. Zagospodarowano także otoczenie obiektów.

Łączna wartość przeprowadzonych w ostatnich latach inwestycji przekroczyła 20 mln zł. Dzięki kolejnym wakacyjnym odsłonom zwiedzania pałac pozostaje nie tylko siedzibą szkoły, ale również miejscem, w którym mieszkańcy mogą poznawać historię Tyczyna i ziem wchodzących dziś w skład powiatu rzeszowskiego.