Komisja Heraldyczna przy MSWiA ustanowiła herb gminy Świlcza. Co oznacza?

Prace nad herbem Gminy Świlcza samorząd rozpoczął w 2016 roku, pod okiem ówczesnego wójta Adam Dziedzica. Ostateczna wersja „Wniosku o zaopiniowanie wzoru herbu, flagi, pozostałych symboli i insygniów, w tym odznaki honorowej Gminy Świlcza” została przesłana elektronicznie w dniu 12 października 2023 roku do Przewodniczącego Komisji Heraldycznej w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu zatwierdzenia. 12 lutego br. Komisja zatwierdziła projekt. Warto zaznaczyć, że gmina Świlcza jako jedyna w tzw. obwarzanku Rzeszowa, nie posiadała swojego godła. 

Herb Świlczy łączy przeszłość z teraźniejszością

Herb, przedstawiający skrzyżowaną szablę i rusznicę, odwołuje się do „Statutu dla wsi Świlczy i Woliczki” z 1628 roku, wydanego przez ówczesnego właściciela wsi, Mikołaja Spytka Ligęzę.

Dokument ten, który powstał po niszczycielskim najeździe Tatarów w 1624 roku, regulował wiele aspektów życia wsi, w tym stosunki pańszczyźniane, władzę sądowniczą, a co najważniejsze - obronność. Szczególny nacisk położono na ten ostatni aspekt, co odzwierciedla artykuł 1. statutu.

Artykuł ten przyznawał mieszkańcom prawo posiadania rusznicy, zwanej "kobyłą", na każde gospodarstwo. Alternatywnie, gospodarstwa mogły posiadać fundusz w wysokości 6 zł na zakup takiej broni. Do rusznicy należało również wyposażenie, takie jak miartuch do prochu, kule, knot, hubka i proch. Dodatkowo kmiecie mieli prawo posiadać szable.

To właśnie do tego "artykułu obronnego" nawiązuje nowy herb gminy Świlcza. Skrzyżowana szabla i rusznica symbolizują siłę, odwagę i gotowość do obrony, wartości szczególnie ważne dla mieszkańców w czasach ciągłego zagrożenia.

Herb gminy Świlcza jest wyjątkowy nie tylko ze względu na swoje znaczenie historyczne, ale również ze względu na swój unikalny charakter. Jest to prawdopodobnie pierwszy herb samorządowy w Polsce, który przedstawia broń palną.

Warto podkreślić osobiste zaangażowanie w pracach przy projekcie Sławomira Styki, aktualnie pełniącego funkcję wójta gminy, który miał istotny wpływ na ostateczny kształt herbu (zasugerował ukazanie szabli i rusznicy, pierwotny projekt zakładał bowiem skrzyżowane dwie rusznice).