Pszczoły odwiedzają rośliny w poszukiwaniu pokarmu – pyłku i nektaru. Rośliny zaś, aby przetrwać, potrzebują wytworzyć nasiona i owoce, które są efektem zapylania. Szacuje się, że w strefie klimatu umiarkowanego około 78 proc. gatunków roślin jest zapylanych przez zwierzęta, z czego największy udział mają pszczoły. Zapylanie jest kluczową usługą ekosystemową, istotną dla zachowania bioróżnorodności – zarówno dla przetrwania i rozmnażania się roślin, jak i dla zwierząt, które się nimi żywią.
Nie tylko miód
Przez ostatnie kilkadziesiąt lat produkcja upraw zależnych od zapylaczy wzrosła o około 300 proc., co sprawia, że życie ludzi jest coraz bardziej od nich zależne. Dzięki pszczołom człowiek ma dostęp do takich owoców i warzyw, jak jabłka, truskawki, borówki amerykańskie, maliny, wiśnie, gruszki, śliwki, jeżyny, morele, czarne jagody, pomidory, papryka, dynie, a także rzepak, migdały, kawa, bawełna. Wiele roślin pastewnych, którymi żywią się zwierzęta hodowlane, także zależy od pszczół – należą do nich różne gatunki koniczyn, lucerna, wyka, komonica i nostrzyk.
W Polsce występuje około 470 gatunków tych owadów, z czego najbardziej znana jest pszczoła miodna, jedyna pozostająca pod opieką pszczelarzy. Inne pszczoły, takie, jak trzmiele, pszczolinki, murarki, obrostki czy makatki, również odgrywają istotną rolę w przyrodzie. Każdy z gatunków ma swoje znaczenie, a dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego niezbędna jest różnorodność gatunkowa owadów zapylających. Wiele z nich „specjalizuje się” w zapylaniu konkretnych gatunków roślin – np. trzmiele, dzięki długim języczkom mogą odwiedzać kwiaty koniczyny.
Jak człowiek może pomóc pszczołom?
Człowiek, jako ważny uczestnik ekosystemu, z pewnością może mieć pozytywny wpływ na warunki życia pszczół. Proste kroki, które może podjąć każda osoba, to zakładanie „kwietnych stołówek” obfitujących w rośliny dające pyłek i nektar, czy też zapewnianie bazy lęgowej, np. przez pozostawianie dzikich zakątków w ogrodzie. Pszczoły mają różnorodne potrzeby – niektóre gniazdują pod ziemią, inne w starych łodygach roślin, ścianach wąwozów, skarpach, dziuplach, a nawet drążą je w drewnie. Rośliny mogą także służyć jako materiał budulcowy – płatki, liście i włoski roślin mogą być elementami komór lęgowych niektórych pszczół samotnic.
Ponad trzynaście lat temu, mając na uwadze rolę pszczół w środowisku i życiu człowieka, jak również zagrożenia dla tych owadów oraz niewielką świadomość znaczenia zapylaczy w społeczeństwie, powstał program „Z Kujawskim pomagamy pszczołom”. Przyświeca mu misja budowania świadomości społecznej na temat roli pszczół w ekosystemie, ich znaczenia dla produkcji żywności oraz wpływu na dobrostan pszczołowatych w Polsce. W czternastej edycji programu, która ruszyła w kwietniu br., marka konsekwentnie prowadzi nie tylko działania edukacyjne, ale też mocno aktywizuje Polaków, inspirując i zachęcając ich do podejmowania konkretnych działań na rzecz poprawy życia pszczół w Polsce, m.in. do posadzenia w tym roku ponad miliona kwiatów przyjaznych pszczołom.
Jak Polacy postrzegają pszczoły?
Z najnowszego badania opinii publicznej wynika, że 62 proc. Polaków podejmuje działania mające na celu wsparcie i ochronę pszczół poprzez różnorodne inicjatywy takie, jak sadzenie kwiatów, ograniczanie stosowania chemicznych środków ochrony roślin oraz wspieranie lokalnych pszczelarzy poprzez zakup miodu. Aż 69 proc. respondentów uznaje pszczoły za zwierzęta wymagające największej ochrony w Polsce, a trzy czwarte badanych (75 proc.) wyraża sympatię wobec tych owadów. Jednocześnie istnieje potrzeba zwiększenia edukacji na temat pszczół, szczególnie wśród osób z niższym wykształceniem i młodszych grup wiekowych. Nie ma także pełnej wiedzy związanej z tym, jakie kwiaty są przyjazne pszczołom, co wspiera zasadność działań edukacyjnych na ten temat.
Marka Kujawski pozostaje zaangażowana w ochronę pszczół i zachęca wszystkich do podejmowania działań w tym obszarze. Dzięki aktywnemu udziałowi u pracowników, konsumentów oraz partnerów, program „Z Kujawskim pomagamy pszczołom” przyczynia się do ochrony nie tylko tych owadów, ale bioróżnorodności całego ekosystemu.
Na dedykowanej stronie internetowej www.pomagamypszczolom.pl opublikowanych zostało wiele przydatnych informacji i ciekawostek na temat pszczół, ich bezsprzecznej roli w naszym życiu, przyjaznych im roślin, jak również możliwość rejestracji posadzonych już kwiatów.
