Biblijne przesłanie, muzyczne doznania. Arcydzieło Haydna wybrzmi w Rzeszowie

To wyjątkowe wydarzenie muzyczne, organizowane przez Fundację Orkiestry Symfonicznej „Sonata” oraz Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie, objęte zostało patronatem honorowym Marszałka Województwa Podkarpackiego. Wystąpi Warszawska Orkiestra Symfoniczna „Sonata” im. Bogumiła Łepeckiego pod dyrekcją Bogdana Olędzkiego, a całości towarzyszyć będzie prelekcja historyczno-teologiczna Jacka Łepeckiego, dyrektora generalnego orkiestry.

Siedem sonat

Dzieło Haydna, powstałe w 1786 r. na zamówienie katedry w hiszpańskim Kadyksie, opiera się na siedmiu ostatnich wypowiedziach Jezusa na krzyżu, zapisanych w Ewangelii. 

1. „Ojcze przebacz im, bo nie wiedzą co czynią!”,

2. „Zaprawdę, powiadam ci: Dziś ze mną będziesz w raju”,

3. „Niewiasto, oto syn Twój. Oto Matka twoja”,

4. „Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?”,

5. „Pragnę”,

6. „Wykonało się!”,

7. „Ojcze, w Twoje ręce powierzam ducha mojego”

Słowa te były od wieków przedmiotem kontemplacji duchowej, homilii, ale też inspiracją dla twórców sztuki, w tym muzyków. Haydn zamknął każde z tych zdań w osobnej części – medytacyjnej, pełnej emocji sonacie. 

Całość poprzedza introdukcja, a kończy dramatyczne Il Terremoto, czyli obraz muzyczny trzęsienia ziemi i zapowiedzi zmartwychwstania.

Muzyka w służbie kontemplacji

Wielki kompozytor tak wspominał pierwsze wykonanie dzieła:

Mury, okna i kolumny katedry były pokryte czarną tkaniną, wielka lampa wisiała w centrum oświetlając mistyczną ciemność. O północy drzwi katedry zostały zamknięte i orkiestra zaczęła grać. Biskup stanął za pulpitem, wypowiedział pierwszą z fraz z komentarzem, opadł na kolana przed ołtarzem i przeżywał. Biskup wstawał i klękał tak siedem razy i za każdym razem orkiestra grała po jego komentarzu. Moja kompozycja musi być osądzana w tym aspekcie. Zadanie stworzenia 7. części, z których każda powinna trwać 10 minut, bez zmęczenia słuchaczy, nie było proste. Wkrótce odkryłem, że nie utrzymałem zadanego czasu trwania

To wyjątkowe zestawienie refleksji biblijnej i dźwięku, które – jak sam kompozytor przyznał – miało trudne zadanie: utrzymać skupienie i wzruszenie słuchaczy przez ponad godzinę muzyki instrumentalnej.

Koncert zapowiada się jako jedno z ciekawszych, bieżących wydarzeń sakralno-muzycznych w regionie. Obecność wizerunku św. Jana Pawła II na plakacie wydarzenia niewątpliwie podkreśla jego duchowy charakter, a tytuł „Gloria Polonica” nawiązuje do wartości, które łączą polską tożsamość religijną i kulturową.

Wydarzenie odbędzie się, jak zasygnalizowano na wstępie, 5 kwietnia, o godz. 16:00 w kościele pw. Matki Bożej Różańcowej w Rzeszowie. Wstęp wolny.