Prawo Boże ważniejsze od europejskiego? Podkarpackie gminy odpowiadają na pytanie o prawa par jednopłciowych

Rzeszowski aktywista Jakub Gawron przeprowadził jedną z największych obywatelskich kontroli w regionie, wysyłając zapytania do 160 podkarpackich miast i gmin z pytaniem, czy po dokonaniu niezbędnych zmian prawnych będą respektować wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nakazujący transkrypcję zagranicznych aktów małżeństwa zawartych przez pary jednopłciowe. Odpowiedziało 146 jednostek, a wyniki – jak sam podkreśla – są jednocześnie budujące i alarmujące.

Co dziesiąta gmina deklaruje zgodność z prawem UE

Jedynie 15 jednostek, czyli 10 procent odpowiedzi, jasno zadeklarowało gotowość do respektowania wyroku TSUE po zmianach w prawie. Są wśród nich miasta Rzeszów, Mielec, Sanok, Lubaczów oraz gminy Brzyska, Cieszanów, Dydnia, Grębów, Jodłowa, Lutowiska, Narol, Pilzno, Rokietnica, Wielkie Oczy i Zarzecze. Ta ostatnia jeszcze niedawno znajdowała się w tzw. strefie anty-LGBT, co dla aktywisty jest sygnałem, że nawet w konserwatywnym regionie możliwa jest zmiana i elementarna lojalność wobec prawa europejskiego.

Większość unika jednoznacznych deklaracji

Najliczniejszą grupę stanowią 75 jednostek (51 procent), które nie zadeklarowały wprost wykonywania wyroku, wskazując na konieczność zmian w polskim prawie. Znamienne jest, że aż 41 odpowiedzi było niemal identycznych – skopiowanych ze wspólnego stanowiska wypracowanego w ramach konsultacji urzędów stanu cywilnego w całym kraju. Kolejne 34 gminy (23 procent) udzieliły odpowiedzi wymijających, twierdząc, że pytanie o przestrzeganie wyroków sądów europejskich nie mieści się w zakresie informacji publicznej.

Osiem gmin mówi „nie", dwie zapowiadają bunt

Osiem gmin (5 procent) zapowiedziało odmowę transkrypcji do czasu zmian prawnych: Głogów Małopolski, Laszki, Świlcza, Tyrawa Wołoska, Ustrzyki Dolne, Borowa, Sokołów Małopolski i Żołynia. Cztery ostatnie argumentowały, że transkrypcja naruszyłaby podstawowe zasady prawne Rzeczypospolitej Polskiej.

Najbardziej niepokojące są dwie gminy – Białobrzegi i Jeżowe – które zadeklarowały odmowę stosowania wyroku TSUE nawet po dokonaniu zmian prawnych. Szczególnie głośno jest o Jeżowem, gminie znanej z rekordowego poparcia dla PiS, gdzie sekretarz gminy Stanisław Szrot, zapowiadający niestosowanie wyroku, był już wcześniej prawomocnie skazany za agitację wyborczą prowadzoną na terenie urzędu.

Biblia w urzędowym piśmie

Do historii przejdzie również odpowiedź z Gawłuszowic, gdzie kierownik USC wplótł w urzędowe pismo obszerne cytaty biblijne, dowodząc, że „Bóg stworzył człowieka jako mężczyznę i kobietę" pytając, czy pary jednopłciowe są w stanie wypełnić nakaz Boży. Jak podkreślają prawnicy, tego typu argumentacja nie ma żadnego znaczenia w świeckim państwie prawa.

Apel do rządu o działanie

Jakub Gawron podsumowuje: „Kilkanaście jednostek śmielej zapowiedziało stosowanie wyroku TSUE. 50–70 procent przyjęło postawę wyczekującą, często ocierającą się o brak elementarnej odwagi. Zaledwie parę gmin otwarcie buntuje się przeciwko prawu europejskiemu – ale to właśnie one są dziś największym problemem".

Aktywista kieruje bezpośredni apel do ministra Marcina Kierwińskiego: „Ile jeszcze mamy czekać na umożliwienie transkrypcji zagranicznych aktów małżeńskich? Jeśli miesiącami trwają prace nad zamianą kilku słów we wzorze wniosku, to znaczy, że coś w państwie nie działa".

Sprawa transkrypcji aktów małżeństw jednopłciowych stała się jednym z najważniejszych testów na realne funkcjonowanie państwa prawa w Polsce. Wyrok TSUE nie pozostawia wątpliwości: dzieci i małżonkowie par jednopłciowych muszą mieć zapewnione uznanie swojej sytuacji prawnej. Na Podkarpaciu – jak pokazuje obywatelski monitoring – ta zasada wciąż nie jest oczywista.

Czytaj również: