8 maja 1945 roku. Polska perspektywa

Wiedza o kulisach ówczesnej gry mocarstw w sprawie polskiej jest już stosunkowo duża. Rzeczpospolita stawała się przedmiotem, a nie podmiotem międzynarodowej polityki. Wydaje się natomiast, że w odniesieniu do sytuacji wewnętrznej nadal istnieją obszary badawcze w niewielkim stopniu rozpoznane. Jakie nadzieje i obawy dotyczące przyszłości państwa i narodu towarzyszyły głównym siłom politycznym? Czy wyrażane opinii i oceny były podzielane przez społeczeństwo? Więcej było pesymizmu, czy optymizmu? Intencją organizatorów konferencji jest również ukazanie mniej znanych zagadnień z zakresu wojskowości, życia gospodarczego oraz problemów nurtujących małe, lokalne społeczności. Obecna w debacie publicznej kwestia strat wojennych Polski skłania również do podniesienia tego zagadnienia, zarówno w skali kraju, jak i w ujęciu regionalnym.

PROGRAM KONFERENCJI

1 października 2020 r.
10.00 – rozpoczęcie konferencji

8 maja

10.20 – dr hab. Waldemar Grabowski (IPN Warszawa), Polskie Państwo Podziemne a 8 maja 1945 r.
10.40 – dr Paweł Fornal (OIPN Rzeszów), Zakończenie II wojny światowej w raportach kierownika Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa w Rzeszowie
11.00 – przerwa kawowa

„Wojna po wojnie”. Terror

11.30 – prof. dr hab. Mirosław Golon (UMK/OIPN Gdańsk), Obława Pomorska NKWD (styczeń-kwiecień 1945 r.). Zapomniana sowiecka zbrodnia na polskich mieszkańcach Pomorza w ostatnim roku wojny
11.50 – dr Bogusław Tracz (OIPN Katowice), Wyzwoliciel czy okupant? Armia Czerwona na Górnym Śląsku w 1945 r.
12.10 – dr Dariusz Iwaneczko (OIPN Rzeszów), Obozy NKWD na ziemiach polskich w latach 1944-1945
12.30 – dr Diana Maksimiuk (OIPN Białystok), Wydział Sądownictwa Wojennego a koniec II wojny światowej
12.50 – dr hab. Krzysztof Sychowicz (OIPN Białystok), Wyzwolenie bez wolności – region łomżyński w maju i czerwcu 1945 r.
13.10 – przerwa (obiadowa)


Nastroje – nadzieje, obawy, perspektywy

15.00 – dr Maciej Motas (Biblioteka Publiczna m. st. Warszawy – Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego), Środowiska narodowe wobec powojennej rzeczywistości lat 1945-1946
15.20 – Damian Gołdyn (UAM Poznań), Postawy osadników Ziem Zachodnich i Północnych wobec końca II wojny światowej
15.40 – dr Stefan Pastuszewski (Towarzystwo Inicjatyw Kulturalnych w Bydgoszczy), Od euforii przez zwątpienie do pesymizmu… Pierwsze lata po II wojnie światowej w Bydgoszczy
16.00 – dr Sebastian Drabik (Trzebinia), Rola struktur PPR w propagandzie „wyzwolenia” przez Armię Czerwoną na przykładzie woj. Krakowskiego
16.20 – dyskusja

2 października 2020 r.

Nastroje – perspektywy

9.30 – dr Renata Knyspel-Kopeć (Krosno Odrzańskie), „Wszystko dla odbudowy i tylko dla odbudowy”. Problematyka gospodarcza kraju na łamach „Dziennika Polskiego” w latach 1945-1946
9.50 – dr Mieczysław Kopeć (Krosno Odrzańskie), Odbudowa polskiej gospodarki po II wojnie światowej. Przemysł metalowy i kadry techniczne 1946 r. w świetle czasopisma branżowego „Mechanik”
10.10 – przerwa kawowa

Straty

10.30 – Damian Marculewicz (Uniwersytet w Białymstoku, Szkoła Doktorska Nauk Humanistycznych), Problematyka badań nad stratami wojennymi ludności cywilnej okresu II wojny światowej na przykładzie województwa białostockiego
10.50 – Jerzy Autuchiewicz (OIPN Białystok), Bilans strat białostockiej inteligencji w II wojnie światowej
11.10 – Paweł Glugla (Uniwersytet Rzeszowski), Koniec wojny. Zagadnienia bilansu strat wojennych lokalnej społeczności na przykładzie gminy Zakliczyn nad Dunajcem
11.30 – Anna Owczarska-Ożóg (Rzeszów), Sytuacja mieszkańców wsi Racławówka w powiecie rzeszowskim w latach 1944-1945
11.50 – dyskusja
12.30 – podsumowanie konferencji: zakończenie obrad