Walka o miasto dla ludzi, nie dla zysku deweloperów. Nowa Lewica zabiera głos w sprawie Placu Balcerowicza

Krytyczny głos Lewicy wobec polityki władz miasta. Rzeszowska Nowa Lewica staje po stronie mieszkańców osiedli położonych w centrum Rzeszowa oraz w  obronie targowiska na tzw. Placu Balcerowicza –,sprzeciwiając się planom podporządkowania centrum interesom dewelopera kosztem lokalnych kupców i mieszkańców. 

Miasto dla ludzi, nie dla zysku

Rzeszowska Nowa Lewica podkreśla, że z rosnącym niepokojem obserwuje działania wokół Placu Balcerowicza oraz plan jego tymczasowego przeniesienia na parking przy hali ROSiR. W ocenie tej formacji koszty społeczne tej decyzji oraz wątpliwości dotyczące przyszłego zagospodarowania obecnego terenu targowiska wymagają ponownego, rzetelnego rozpatrzenia sprawy. Politycy Lewicy alarmują, że oddawanie kluczowych terenów śródmieścia pod prywatne inwestycje oznacza rezygnację z funkcji publicznych na rzecz maksymalizacji zysków z zabudowy mieszkaniowo‑biurowej.

„Balcerek” jako serce lokalnej wspólnoty

Dla Nowej Lewicy „Plac Balcerowicza” to nie tylko miejsce handlu, ale żywa sieć relacji między kupcami a mieszkańcami – lokalne mikroprzedsiębiorstwa, zaufanie budowane latami i codzienny rytuał zakupów u „swoich”. Formacja jasno deklaruje, że stoi po stronie drobnego handlu i usług, a nie wielkiego biznesu, który zapełnia centrum kolejnymi apartamentowcami i biurowcami. Wskazuje, że likwidacja targowiska w obecnej lokalizacji, niepewna przyszłość kupców i ryzyko, że po „tymczasowej przeprowadzce” nie będzie ich stać na powrót, w praktyce oznaczają wygaszanie tradycyjnego handlu pod hasłem „porządkowania przestrzeni”.

- Przygotowując stanowisko staraliśmy się, aby było ono jak najbardziej wyważone. Wzięliśmy pod uwagę argumenty, możliwości i potrzeby Miasta, ale także z jednej strony obawy części kupców, a z drugiej nadzieję innych na poprawę warunków na placu - mówi nam Paweł Szczygłowski, przewodniczący Nowej Lewicy w Rzeszowie

- Biorąc pod uwagę nasze rozumienie tego jak powinno wyglądać miasto uznaliśmy, że warto byłoby przyjrzeć się tej decyzji jeszcze raz. Balcerek nie może dalej wyglądać tak jak wygląda - to jasne - ale obawy przed skutkami postawienia tam proponowanego budynku też nie są dla nas bez znaczenia - zwraca uwagę Szczygłowski.

Nowa Lewica przypomina, że w wielu europejskich miastach targowiska są chronione jako miejsca spotkań, integracji różnych grup społecznych oraz filar lokalnej gospodarki – podobnie powinno być w Rzeszowie. „Balcerek” jest przestrzenią, gdzie spotykają się seniorzy, rodziny z dziećmi, studenci i osoby pracujące w centrum, dlatego miasto powinno go modernizować, dostosowywać do nowych potrzeb i wpisać w plan miejscowy jako trwałą, publiczną funkcję handlową.​

Ostrzeżenie przed gentryfikacją centrum

Lewica ostro krytykuje model rozwoju, w którym śródmieście staje się polem gry dla deweloperów, a miasto – stroną słabszą w negocjacjach. Sprzeciwia się polityce prowadzonej pod presją „okazji inwestycyjnej” i logiki typu: „albo zgodzicie się na nasze warunki, albo uniemożliwimy prawidłowe funkcjonowanie obiektów miejskich”. W jej ocenie zamiana targowiska na „prestiżową” zabudowę mieszkaniowo‑handlową to klasyczny przykład gentryfikacji: wyparcie tańszego handlu, wzrost cen oraz wypychanie mniej zamożnych mieszkańców i przedsiębiorców z centrum na obrzeża.

„Centrum miasta nie może być traktowane wyłącznie jako pole do maksymalizacji zysku z metra kwadratowego” – podkreślają działacze, wskazując, że kolejne wysokie budynki bez odpowiedniej infrastruktury, zieleni i usług publicznych prowadzą prostą drogą do betonowej pustyni. Lewica mówi wprost: miasto powinno służyć mieszkańcom, pieszym, rowerzystom i użytkownikom targowisk oraz parków, a nie tylko inwestorom finansowym.

Patrycja Pawlak‑Kamińska: „Miasto to ludzie”

W obronie targowiska i jego dotychczasowej lokalizacji zabrała głos również wiceprzewodnicząca podkarpackiej i rzeszowskiej Nowej Lewicy, Patrycja Pawlak‑Kamińska, od lat związana ze Śródmieściem. Polityczka podpisała petycję przygotowaną przez Samorządową Radę Osiedla Pułaskiego i zachęca do tego innych mieszkańców. „Od kilkunastu lat mieszkam w Śródmieściu. Tu żyję, tu wychowuję dzieci. Wiem, jak ważne jest to, żeby centrum miasta pozostało przestrzenią przyjazną mieszkańcom” – tłumaczy.

Pawlak‑Kamińska podkreśla, że targowisko „to coś więcej niż handel”, to „fragment codziennego życia miasta, miejsce spotkań i rozmów, gdzie można obcować z drugim człowiekiem”. Zwraca uwagę, że na „Balcerku” spotykają się „młodzi i starsi, rodziny z dziećmi i emeryci, osoby bardziej zamożne oraz ci, dla których targ jest tradycyjnym miejscem codziennych zakupów” – tak według niej wygląda zdrowa miejska wspólnota. Jej zdaniem usuwanie z centrum takich przestrzeni sprawi, że zostaną już tylko banki, sieciówki, modne lokale i sklepy z e‑papierosami, a znikną drobni kupcy, lokalne punkty usługowe, szewcy, warzywniaki i bary mleczne, które tworzyły atmosferę śródmieścia.​

„Nie przekonuje mnie wizja kolejnego wieżowca z ‘luksusową funkcją handlową’. Takie miejsca nie są tworzone z myślą o tych, którzy dziś korzystają z targowisk. To zupełnie inny model miasta – bardziej inwestycyjny niż społeczny” – zaznacza. Jak dodaje, deweloperzy działają zgodnie z logiką zysku, co jest naturalne, ale „miasto nie może być zarządzane według tej logiki, bo miasto to przede wszystkim ludzie i ich codzienne życie”.​

Pawlak‑Kamińska przypomina też o nadchodzących zmianach demograficznych – starzeniu się społeczeństwa i końcu niekończącej się ekspansji miejskiej – które zwiększają znaczenie dostępnych, wspólnych przestrzeni budujących więzi społeczne. „Oddanie terenu targowiska prywatnej inwestycji byłoby – w moim odczuciu – rezygnacją z ważnej części miejskiej wspólnoty” – ocenia, apelując o refleksję nad tym, „jakiego miasta chcemy za 20–30 lat”.​

Apel o planowanie z myślą o mieszkańcach

Rzeszowska Nowa Lewica domaga się ponownego rozpatrzenia propozycji przygotowanej przez Ratusz, z uwzględnieniem interesu mieszkańców okolicznych terenów, kupców oraz konieczności zrównoważonego rozwoju miasta. Zdaniem działaczy możliwe jest wypracowanie rozwiązania, które w większym stopniu uwzględni potrzeby wszystkich stron i ochroni lokalny handel przed skutkami nieprzemyślanych decyzji.

Lewica apeluje również o opracowanie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla tego obszaru oraz o wpisanie obecnej specyfiki terenu w przyszły Plan Ogólny. Tylko strategiczne planowanie – podkreślają – pozwoli przygotować przestrzeń miejską na zmiany demograficzne, spełnić kryteria zrównoważonego rozwoju i uniknąć sporów podobnych do tych, które toczą się dziś wokół „Balcerka”

Mieszkańcy walczą centrum Rzeszowa. Można podpisać petycję

Rada Osiedla Pułaskiego, obok tradycyjnego zbierania podpisów w sklepach i lokalnych punktach usługowych, uruchomiła także internetową petycję przeciw zamianie działek i przeniesieniu targowiska „Balcerek”. Dokument ma pokazać skalę sprzeciwu wobec planów miasta oraz wzmocnić głos mieszkańców w rozmowach z ratuszem. Swój sprzeciw można wyrazić online pod adresem: https://www.naszademokracja.pl/petitions/petycja-mieszkancow-rzeszowa-przeciw-zamianie-dzialek-i-przeniesieniu-targowiska – organizatorzy zachęcają, by mieszkańcy podpisywali ją zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. Podkreślają, że liczba podpisów będzie ważnym argumentem w dalszej dyskusji o przyszłości „Balcerka”