Najnowszy raport statystyczny o sytuacji społeczno‑gospodarczej powiatów pokazuje, że Podkarpacie wchodzi w 2026 rok z mieszanką imponujących sukcesów i alarmujących problemów. Z jednej strony rośnie liczba firm i poprawiają się wskaźniki rentowności, z drugiej – w niektórych miejscach bezrobocie i brak ofert pracy przybierają skrajne wartości.
W styczniu 2026 r. liczba przedsiębiorstw wzrosła niemal w całym regionie – spadek odnotowano tylko w jednym powiecie, w Przemyślu. W większości powiatów nowych firm było więcej niż wyrejestrowanych, a największą przewagę rejestracji nad likwidacjami zanotowano w Rzeszowie. Dobrą passę widać też w finansach przedsiębiorstw niefinansowych za okres styczeń–wrzesień 2025 r. – wzrosły wskaźniki rentowności aktywów, kapitału własnego i sprzedaży brutto. Jednocześnie spadł udział eksportu w przychodach firm w porównaniu z rokiem wcześniejszym, co sugeruje mocniejsze oparcie biznesu na rynku krajowym.
Rekordowe bezrobocie: od 4% do 21%
Najmocniejszy „zimny prysznic” raport przynosi z rynku pracy. W końcu stycznia 2026 r. stopa bezrobocia rejestrowanego wzrosła we wszystkich 25 powiatach województwa, bez wyjątku. Skrajne wartości pokazują skalę zróżnicowania: w powiecie brzozowskim bezrobocie sięgnęło aż 21,0%, podczas gdy w Krośnie wyniosło zaledwie 4,0%.
Jeszcze mocniej robi się przy wskaźniku „bezrobotni na jedną ofertę pracy”. Średnio w regionie na jedno ogłoszenie przypada 56 osób pozostających bez pracy (przy 35 w skali kraju), ale w powiecie leskim ten współczynnik eksploduje do 1813 bezrobotnych na 1 ofertę – to jeden z najbardziej dramatycznych sygnałów z całego zestawienia. Dla kontrastu, w powiecie mieleckim i w Rzeszowie na jedną ofertę przypada zaledwie 19 bezrobotnych.
Struktura wieku bezrobotnych również nie napawa optymizmem. W Przemyślu osoby powyżej 50. roku życia stanowią ponad 30% wszystkich zarejestrowanych, a w części powiatów bardzo wysoki jest też udział młodych do 25 lat. W skali województwa najliczniejszą grupą bezrobotnych są osoby w wieku 35–44 lata.
Podkarpacie się starzeje, wyjątkiem Rzeszów
Demografia jednoznacznie pokazuje, że region się starzeje, choć wolniej niż średnio cała Polska. Mediana wieku mieszkańców Podkarpacia wynosi 42,8 roku (kraj: 43,3), przy czym „najmłodszy” jest powiat rzeszowski z medianą 40,6, a „najstarsze” są miasta na prawach powiatu – Tarnobrzeg (47,6), Przemyśl (47,2) i Krosno (46,0).
Jeszcze mocniej w oczy rzuca się przyrost naturalny. W pierwszym półroczu 2025 r. spośród powiatów dodatni przyrost na 1000 mieszkańców zanotowano tylko w Rzeszowie (0,6‰). W Przemyślu wskaźnik przyrostu naturalnego spadł do -9,2‰, co oznacza bardzo szybkie kurczenie się populacji.
Mieszkaniówka: skoki, załamania i rzeszowski lider
Budownictwo mieszkaniowe również nie daje jednolitego obrazu. W styczniu 2026 r. liczba mieszkań oddanych do użytkowania w porównaniu z rokiem wcześniej spadła w 16 powiatach, a wzrosła tylko w 8. Największy skok zanotowano w powiecie krośnieńskim (ponad 2,6‑krotny wzrost), w Rzeszowie (prawie 2,2‑krotnie) i w powiecie niżańskim (o 66,7%).
Na drugim biegunie są spektakularne tąpnięcia: w powiecie leskim liczba oddanych mieszkań spadła o 97,6%, w Przemyślu o 94,1%, a w Krośnie o 92,9%. W styczniu 2026 r. najwięcej mieszkań oddano do użytku w Rzeszowie (344), następnie w powiecie rzeszowskim (125) i ropczycko‑sędziszowskim (45), co potwierdza dominującą rolę stolicy regionu w mieszkaniówce.
Podobne kontrasty widać przy pozwoleniach na budowę i przy budowach rozpoczętych – w jednych powiatach wzrosty są kilkukrotne, w innych budów w ogóle nie zaczęto.
Mniej turystów, lepsze obłożenie i mocne strony bezpieczeństwa
Grudzień 2025 r. przyniósł spadek liczby osób korzystających z noclegów w większości powiatów, jednocześnie jednak wzrósł stopień wykorzystania miejsc noclegowych. Najwyższe obłożenie łóżek odnotowano w powiecie krośnieńskim, najniższe w leżajskim.
Na plus wypada bezpieczeństwo. W okresie styczeń–wrzesień 2025 r. stwierdzono 17,8 tys. przestępstw, ale w 16 powiatach ich liczba spadła w stosunku do poprzedniego roku. Wskaźnik wykrywalności sprawców wyniósł 76,1% i był wyższy niż średnio w Polsce, przy czym najwyższą wykrywalność osiągnięto w powiecie jasielskim (90,1%), a najniższą w Rzeszowie (52,8%).
Miliony z Unii i mapa nierówności
Raport podkreśla też skalę środków unijnych płynących do samorządów. W ramach programu „Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021–2027” realizowanych jest już ponad 12 tys. umów na ok. 6,6 mld zł, z czego około 4,6 mld zł przypada na projekty realizowane na poziomie powiatów. Największą wartość dofinansowanych projektów mają jednostki z powiatu rzeszowskiego.
Dodatkowe pieniądze płyną z nowej Wspólnej Polityki Rolnej oraz Krajowego Planu Odbudowy – tu wśród beneficjentów wyróżniają się m.in. powiat jasielski (PS WPR) oraz niżański (KPO). To jednak nie zmienia faktu, że mapa Podkarpacia z raportu GUS‑u jest mapą skrajności – od dynamicznie rosnącego Rzeszowa i okolic po powiaty z ponad 20‑procentowym bezrobociem i tysiącami bezrobotnych na pojedynczą ofertę pracy.
Na podstawie danych : GUS
Napisz komentarz
Komentarze