Od cyberataków po przemysł obronny. W Jasionce trwa IV Kongres Bezpieczeństwo Polski

Wystąpienia otwierające pokazały, że pojęcie bezpieczeństwa coraz częściej wykracza poza kwestie militarne i obejmuje także odporność cyfrową, sprawność instytucji państwa i zdolność do szybkiego reagowania na kryzysy.

Rzeszów symbolem nowego myślenia

Jako pierwszy, głos zabrał prezydent Rzeszowa, Konrad Fijołek, który przywitał wszystkich gości Kongresu. Korzystając z okazji, włodarz stolicy Podkarpacia starał się podkreślić wyjątkową rolę miasta i regionu po zmianach geopolitycznych, które nastąpiły w ostatnich latach.

– To właśnie w tym mieście, a w zasadzie w tym miejscu, przyszło nam myśleć o bezpieczeństwie w sposób wielowarstwowy i inny niż dotychczas. To tu wylądowali żołnierze amerykańscy i rezydowali przez pierwsze tygodnie wielkiego konfliktu. To tu do dziś funkcjonuje militarny hub wsparcia dla Ukrainy – podkreślał prezydent Rzeszowa.

Fijołek wskazywał również na lokalny wymiar zagrożeń, akcentując wyraźnie to, że stolica Podkarpacia stanowi obecnie jeden z głównych celów cyberataków.

– Rzeszów to także miasto, które zmaga się niemal codziennie z atakami cybernetycznymi. To miasto, które buduje własny system niezależnego komunikowania i doskonale rozumie, czym jest ochrona infrastruktury krytycznej – zaznaczył.

Bezpieczeństwo Europy zaczyna się na Podkarpaciu?

Po Fijołku, głos zabrał marszałek województwa podkarpackiego Władysław Ortyl, który wielokrotnie odwoływał się do doświadczeń pierwszych miesięcy wojny w Ukrainie i roli regionu przygranicznego.

– Uświadomiłem sobie wtedy, co my w Polsce, ale też na Podkarpaciu, wiedzieliśmy od dawna, że tu jest właśnie ta granica i to jest to miejsce, gdzie powinno zaczynać się myślenie o bezpieczeństwie całej Europy – mówił doświadczony samorządowiec.

Marszałek przypomniał, że infrastruktura tworzona wcześniej z myślą o rozwoju gospodarczym okazała się kluczowa również z punktu widzenia bezpieczeństwa.

– To miejsce ma infrastrukturę podwójnego zastosowania. W czasach, kiedy projektowaliśmy ten budynek finansowany ze środków europejskich, nie myśleliśmy o tym, że taka historia się zdarzy – podkreślał, odnosząc się do budynku Centrum Wystawienniczo-Kongresowego w Jasionce.

Jednocześnie Ortyl zapowiedział dalsze inwestycje mające na celu rozwój infrastruktury krytycznej w naszym regionie.

– Ten pilotaż jest istotny z punktu widzenia decyzji Komisji Europejskiej. Przeznaczamy 1,2 mld zł na takie działania. Modernizowane będą inwestycje na trzech lotniskach – w Jasionce, Mielcu i Krośnie – zapowiedział marszałek.

Gawkowski: wojna już trwa, tylko wygląda inaczej

Jedno z najmocniejszych wystąpień podczas inauguracji należało do wicepremiera i ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego. Minister przekonywał, że współczesne konflikty coraz częściej rozpoczynają się nie od działań militarnych, lecz od ataków prowadzonych w cyberprzestrzeni.

– Mierzymy się z bezprecedensowym atakiem na Rzeczpospolitą. To cyberterroryści, którzy przychodzą najczęściej z Rosji i z Białorusi i chcą nam nie tylko zrobić krzywdę, ale też odebrać nam państwo – mówił.

Gawkowski zwrócił uwagę, że współczesne wojny mają zupełnie inny charakter niż jeszcze kilka lat temu.

– Cyberprzestrzeń stała się odpowiedzią na pytanie, jak rozpocząć wojnę bez rozpoczynania prawdziwej wojny. Dzisiaj w cyberprzestrzeni ta wojna trwa – podkreślał.

Przytoczył również dane pokazujące skalę zagrożeń.

– 273 tysiące incydentów w roku 2025 można przeliczyć na minuty mojego wystąpienia. W każdej minucie, w każdych 15–20 sekundach dochodzi do takiego incydentu, który może kosztować nas normalne życie – argumentował stanowczo wicepremier i minister cyfryzacji.

Dodatkowo przypomniał on też zgromadzonym, że w tym roku wydatki na cyberbezpieczeństwo przekroczą 5 mld zł.

"Bez praworządności bezpieczeństwo pozostaje iluzją"

Perspektywę instytucjonalną przedstawił minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, który podkreślił w swoim wystąpieniu, iż to właśnie niezależne sądownictwo stanowi, obok armii, o naszym bezpieczeństwie.

– Państwa nie upadają wtedy, gdy brakuje im żołnierzy, lecz gdy zabraknie im zaufania. Zaufania obywateli do instytucji. Zaufania, że reguły gry są jednakowe dla wszystkich – mówił.

Wielokrotnie odwoływał się on do działań podejmowanych aktualnie przez jego resort. W swoim przemówieniu wyraźnie akcentował on znaczenie takich kwestii jak np. rozdzielenie funkcji ministra sprawiedliwości oraz prokuratora generalnego.

– To właśnie jest praworządność. To właśnie jest fundament, bez którego bezpieczeństwo pozostaje iluzją – zaznaczył.

Żurek chętnie odwoływał się do polityki rządów PiS, które, jego zdaniem, nadwyrężyły kondycję wymiaru sprawiedliwości. To z kolei miało przełożyć się silnie na sposób postrzegania naszego kraju w Europie i na świecie. 

– Praworządność to nasza wiarygodność na arenie międzynarodowej. A wiarygodność jest jednym z najcenniejszych zasobów strategicznych nowoczesnego państwa – mówił.

Wrona: bezpieczeństwo musi oznaczać sprawczość

Blok inauguracyjny zamknęło wystąpienie wiceministra aktywów państwowych i byłego zastępcy Prezydenta Miasta Rzeszowa, Grzegorza Wrony. Mówił on o bezpieczeństwie z perspektywy gospodarki i przemysłu.

– Dziś nie wystarczy mówić o bezpieczeństwie, mówiąc, że bezpieczeństwo jest priorytetem. Dziś trzeba priorytet realizować – podkreślał Wrona.

Wiceminister przekonywał, że państwo powinno budować własne zdolności produkcyjne i przemysłowe. I to właśnie one powinny świadczyć o skuteczności lub nieskuteczności bieżącej polityki rządowej.

– Prawdziwą miarą siły państwa nie są deklaracje, projekty, prezentacje i programy. Prawdziwą miarą państwa jest sprawczość – mówił.

Jak zaznaczał, chodzi m.in. o zabezpieczanie strategicznych aktywów, skracanie łańcuchów dostaw i wzmacnianie krajowych kompetencji przemysłowych.

Jasionka w centrum uwagi

Niewątpliwie Kongres jest wyjątkową okazją dla Gminy Trzebownisko, której częścią jest również sama Jasionka. Jej wójt, Sławomir Porada, już od dłuższego czasu podkreśla publicznie kwestię bezpieczeństwa gmin, na terenach których znajdują się ważne ośrodki strategiczne.

- Z punktu widzenia bezpieczeństwa to ważne wydarzenie rangi krajowej. Ale to też istotna inicjatywa z perspektywy mieszkańców takich gmin jak właśnie Trzebownisko. To ważne, aby móc wsłuchiwać się w głos ekspertów, premierów czy ministrów. To właśnie skutki decyzji tych osób będziemy mogli obserwować na przestrzeni najbliższych kilku lub kilkunastu miesięcy - podkreślił wójt Porada.

Samorządowiec wyraził też radość z tego, że na terenie Jasionki i całej gminy znajduje się centrum kongresowe, które jest zdolne gościć tak ważne osoby z kraju i z zagranicy.

Tegoroczny Kongres potrwa dwa dni i obejmie kilkadziesiąt debat poświęconych bezpieczeństwu państwa, samorządów, gospodarki oraz odporności cyfrowej.