Program "Moje zdrowie" - nowa era profilaktyki zdrowotnej w Polsce

30 kwietnia 2025 zakończy się pilotażowy, wielokrotnie przedłużany program "Profilaktyka 40 Plus". Nowy program profilaktyki "Moje zdrowie" ma wejść w życie 1 maja. Kierowany jest do pacjentów od 20 roku życia i obejmie choroby serca, nowotwory, zdrowie psychiczne, uzależnienia, styl życia i szczepienia.

Kluczowe założenia programu

Program "Moje zdrowie" wprowadza kompleksowe podejście do profilaktyki zdrowotnej, koncentrując się na wczesnym wykrywaniu chorób cywilizacyjnych. Głównym celem jest poprawa wykrywalności chorób układu krążenia, cukrzycy, chorób nerek, zaburzeń funkcji tarczycy oraz wybranych chorób onkologicznych i infekcyjnych.

Częstotliwość badań:

• Osoby w wieku 20-59 lat będą mogły wykonać bilans zdrowia raz na 5 lat
• Osoby powyżej 60. roku życia - raz na 3 lata

Warto podkreślić, że bilans zdrowia będzie można wykonać po upływie co najmniej 12 miesięcy od ostatniego badania w ramach programu "Profilaktyka 40 Plus" oraz od ostatniego badania wykonanego w ramach profilaktyki chorób układu krążenia.

Jak będzie przebiegać bilans zdrowia?

Program składa się z kilku etapów, które zapewnią kompleksową ocenę stanu zdrowia pacjenta:

1. Ankieta wstępna - pacjent wypełni szczegółową ankietę dostępną na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) lub w placówce POZ z pomocą personelu medycznego.

    

2. Badania diagnostyczne - na podstawie odpowiedzi z ankiety pacjent otrzyma skierowania na indywidualnie dobrane badania diagnostyczne, które będą szersze niż w dotychczasowym programie "Profilaktyka 40 PLUS".

   Podstawowe badania obejmą:

   • Morfologię krwi
   • Stężenie glukozy we krwi
   • Poziom kreatyniny
   • Lipidogram (cholesterol całkowity, LDL, HDL, triglicerydy)
   • Hormon tyreotropowy (TSH)

    

   Rozszerzone badania, zależne od wieku i wyników ankiety, mogą obejmować::

   • Próby wątrobowe (ALAT, ASPAT, GGTP)
   • PSA całkowity u mężczyzn
   • Anty-HCV
   • Badanie kału na krew utajoną

   • Lipoproteina A - wykonywana raz w życiu między 20 a 40 rokiem życia

      

3. Wizyta podsumowująca - w ciągu 14 dni od przekazania wyników badań pacjent spotka się z lekarzem lub pielęgniarką. Podczas wizyty zostaną wykonane pomiary:

   • Ciśnienia tętniczego
   • Tętna
   • Wagi i wzrostu
   • Obwodu talii
   • BMI

   Osoby powyżej 60. roku życia będą miały dodatkowo ocenione funkcje poznawcze (z wykorzystaniem skali mini-COG).

    

4. Indywidualny Plan Zdrowotny (IPZ) - na zakończenie wizyty pacjent otrzyma szczegółową analizę wyników oraz indywidualny plan zdrowotny zawierający:
   • Informacje o zidentyfikowanych czynnikach ryzyka
   • Ogólne zalecenia dotyczące zdrowego stylu życia, diety i aktywności fizycznej
   • Zalecane badania profilaktyczne
   • Indywidualny kalendarz szczepień
   • Listę zalecanych interwencji prozdrowotnych

Obszary oceny zdrowia

Program "Moje zdrowie" obejmuje kompleksową ocenę stanu zdrowia w następujących obszarach:

• Styl życia
• Wywiad rodzinny (w tym choroby uwarunkowane genetycznie)
• Choroby sercowo-naczyniowe
• Choroby nowotworowe
• Zdrowie psychiczne (w tym ocena ryzyka depresji przy użyciu kwestionariuszy PHQ-2 i PHQ-9)
• Uzależnienia (w tym ryzyko uzależnienia od alkoholu i wyrobów nikotynowych)
• Realizacja szczepień ochronnych

Bilans dorosłych "Moje zdrowie" ma m.in. poprawić wczesną wykrywalność chorób układu krążenia i cukrzycy, chorób nerek, zaburzeń funkcji tarczycy, wybranych chorób onkologicznych, wybranych chorób infekcyjnych (HCV - wirus zapalenia wątroby typu C), zaburzeń psychicznych i poznawczych. Celem jest też zwiększenie odsetka osób zaszczepionych (szczepienia zalecane).

Finansowanie i koszty programu

"Moje zdrowie" ma kosztować w 2025 r. ok. 336,5 mln zł, a w kolejnym 434,5 mln zł. Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na uwagi Ministerstwa Finansów poinformowało, że koszty te nie były brane pod uwagę podczas opracowywania planu finansowego NFZ na 2025 r. MZ zaznaczyło, że uzgodniło z NFZ, że aby zabezpieczyć finansowanie programu, zasadnym będzie zwiększenie planowanych kosztów świadczeń finansowanych z pieniędzy pochodzących ze zwiększenia dotacji na 2025 r., które zostaną po zapłaceniu za świadczenia ponad limit w 2024 r. Resort zdrowia zaznaczył, że otrzymał z NFZ zapewnienie, że skutki finansowe w 2026 r. i kolejnych latach będą uwzględnione na etapie prac nad planem finansowym NFZ na 2026 r.

Minister Zdrowia Izabela Leszczyna podkreśla, że program będzie wdrażany etapami: 

- Mam świadomość, że jako duże systemowe rozwiązanie, obejmujące całą populację od 20. roku życia, musi być wdrażany etapami i nie od razu będzie taki, jak wyobrażam sobie, że powinien być i być musi.

Znaczenie profilaktyki zdrowotnej

Wprowadzenie programu "Moje zdrowie" stanowi istotny krok w kierunku poprawy zdrowia publicznego w Polsce. Regularne badania profilaktyczne mogą znacząco przyczynić się do wczesnego wykrywania chorób, co przekłada się na skuteczniejsze leczenie, dłuższe życie w zdrowiu i poprawę jego jakości.

Jak podkreśla Ministerstwo Zdrowia:

Regularne badania profilaktyczne przyczyniają się do dłuższego życia w zdrowiu, poprawy jakości życia i ograniczenia kosztów systemowych związanych z leczeniem chorób cywilizacyjnych w ich zaawansowanym stadium.

Program "Moje zdrowie" stanowi odpowiedź na najważniejsze wyzwania zdrowotne w Polsce - choroby układu krążenia (odpowiadające za 37% zgonów) oraz nowotwory złośliwe (24% zgonów), a także rosnący problem chorób otępiennych i depresji, na którą choruje około 1,2 miliona Polaków.