Stop nadwadze i otyłości wśród dzieci. Gmina Trzebownisko walczy o zdrowie najmłodszych

Gmina Trzebownisko rozpoczęła realizację innowacyjnego Programu profilaktyki nadwagi i otyłości u dzieci klas III. Inicjatywa ta ma na celu wczesne wykrywanie nieprawidłowości w rozwoju fizycznym dzieci oraz przede wszystkim wspieranie ich w budowaniu zdrowych nawyków żywieniowych i aktywności ruchowej, które są kluczowe dla ich prawidłowego rozwoju.

Zakres programu i jego cele

Projekt został przyjęty uchwałą Rady Gminy Trzebownisko, dzięki czemu jest realizowany we wszystkich szkołach podstawowych na terenie gminy. Program skierowany jest do wszystkich uczniów klas III szkół podstawowych, a ich udział wymaga zgody rodziców lub opiekunów.

Cele programu obejmują: wczesne wykrywanie zaburzeń masy ciała, edukację żywieniową, promocję codziennej aktywności fizycznej, budowanie pozytywnego i zdrowego podejścia do własnego ciała oraz wsparcie emocjonalne i psychologiczne.

W ramach programu przeprowadzane są pomiary antropometryczne (wzrost, masa ciała) oraz ocena BMI, identyfikowane są ewentualne nieprawidłowości, a także prowadzona jest kompleksowa edukacja i wsparcie.

Działania programu profilaktyki nadwagi i otyłości u dzieci klas III zawierają min.: poradnictwo dietetyczne prowadzone przez specjalistów, zajęcia edukacyjne na temat zdrowego odżywiania, różnorodne formy aktywności fizycznej, w tym zajęcia na pływalni, wsparcie psychologiczne oraz działania wzmacniające samoocenę dzieci.

Systemowego podejście do problemu jest przejawem  troski o zdrowie najmłodszych pod względem zarówno fizycznym, jak i emocjonalnym.

Program ma na celu kompleksowe wsparcie dzieci i rodziców i zakłada mim. szybsze wykrywanie niepokojących symptomów, wsparcie dietetyczne, budowę trwałych i zdrowych nawyków oraz wzrost świadomości żywieniowej całych rodzin.

Realizacja i współpraca lokalna

Za realizację części dietetycznej programu w roku szkolnym 2025/2026 odpowiada Logopedyczne Centrum Rozwoju „SłowoSkoczek” pod kierownictwem Pauliny Sochy.  Trzebownisko postawiło na pełną i kompleksową  współpracuje ze szkołami oraz rodzicami uczniów, by stworzyć jak najlepsze warunki dla zdrowego rozwoju dzieci.

Program ten tworzy fundament dla zdrowej, szczupłej i sprawnej przyszłości najmłodszych mieszkańców Gminy. 

Nadwaga i otyłość wśród dzieci – skala problemu w Polsce i na świecie

W kontekście zdrowia publicznego, nadmierna masa ciała dzieci i młodzieży, a zwłaszcza otyłość, od lat wzbudza duży niepokój. Wiele krajów, w tym Polska, obserwuje rosnący trend nadwagi i otyłości wśród najmłodszych.

Według najnowszych badań Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), opublikowanych pod koniec 2024 roku, w badaniu COSI (Childhood Obesity Surveillance Initiative), które Polska realizuje od 2015 roku, 25% dzieci w wieku 7–9 lat ma nadmierną masę ciała, zaś 10% choruje na otyłość. To pierwsze szacunki po okresie pandemii COVID-19, które wskazują na utrzymanie lub wzrost tego problemu w wielu krajach europejskich.

W Polsce nadwaga i otyłość dotyczy około 33% dzieci w wieku wczesnoszkolnym, przy czym u chłopców jest to 36%, a u dziewcząt 30%. Otyłość dotyczy 15% polskich ośmiolatków (19% chłopców i 11% dziewcząt). Polska zajmuje jedno z czołowych miejsc w Europie pod względem występowania nadwagi i otyłości u dzieci w tej grupie wiekowej.

Krajowe badanie DINO-PL realizowane w latach 2022–2023 potwierdza te wyniki i dodatkowo pokazuje, że odsetek dzieci z nadmierną masą ciała rośnie wraz z wiekiem (od 27,6% wśród 7-latków do 34,8% wśród 9-latków), a problem dotyka częściej chłopców niż dziewcząt. Podkreślono także niekorzystną lokalizację tłuszczu brzusznego oraz wysokie odsetki dzieci z podwyższonym ciśnieniem tętniczym, co zwiększa ryzyko poważnych problemów zdrowotnych.

Analizy za lata 2016–2023 wskazują na wzrost nadwagi i otyłości u dzieci do 2021 roku, a w 2022/2023 lekki spadek, jednak wartości nadal pozostają wyższe niż sprzed pandemii.

Wsparcie i leczenie dla rodzin i dzieci z nadwagą

Rodzice dzieci z nadwagą i otyłością w Polsce mają dostęp do licznych form pomocy w ramach systemu opieki zdrowotnej. Bezpłatne bilanse zdrowia dziecka pozwalają na wczesną diagnozę i skierowanie do specjalistów. NFZ oferuje konsultacje dietetyczne online w Centrum Dietetycznym Online oraz realizuje programy leczenia otyłości w ośrodkach uzdrowiskowych w całym kraju.

Ponadto, w Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie funkcjonuje specjalistyczny Program Leczenia Otyłości dla dzieci. Dostępne są także materiały edukacyjne i źródła wsparcia dla całych rodzin na portalach NFZ oraz Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej.

Profilaktyka opiera się na wspieraniu zdrowego trybu życia — regularnych posiłkach, ograniczeniu cukrów prostych, zwiększeniu aktywności fizycznej do co najmniej 60 minut dziennie oraz wsparciu emocjonalnym dziecka.