Ziemia Rzeszowska uczciła 87. rocznicę powstania Polskiego Państwa Podziemnego

Uroczystości odbyły się 27 września. Rozpoczęła je msza święta w kościele pw. Świętego Krzyża, po której uczestnicy przeszli pod Pomnik Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej Podokręgu "Rzeszów". Tam odbył się Apel Pamięci, oddano salwę honorową oraz złożono wieńce i wiązanki kwiatów. 

Pamięć jako zobowiązanie

Wojewoda podkarpacki Teresa Kubas-Hul przypominała, że Polskie Państwo Podziemne było strukturą znacznie szerszą niż sama konspiracja wojskowa. W warunkach okupacji funkcjonowały również tajna administracja, sądownictwo, edukacja czy system pomocy społecznej. 

– Pamięć o bohaterach Polskiego Państwa Podziemnego jest naszym obowiązkiem. Ich odwaga, służba i poświęcenie pozostają częścią naszej historii i zobowiązaniem dla kolejnych pokoleń – podkreślała Kubas-Hul.

W swoim wystąpieniu wojewoda zwracała uwagę również na tych uczestników podziemia, którzy nie walczyli z bronią w ręku – nauczycieli prowadzących tajne nauczanie, kurierów, drukarzy oraz osoby współtworzące cywilne struktury konspiracyjnego państwa. 

Do współczesnego znaczenia doświadczeń Polskiego Państwa Podziemnego odniósł się natomiast w swoim wystąpieniu zastępca prezydenta Rzeszowa Marcin Deręgowski.

– Ich historia przypomina nam, że silna wspólnota i odporne państwo są budowane każdego dnia, a nie dopiero wtedy, gdy przychodzi kryzys. Pamiętajmy o tych, którzy byli przed nami, i wyciągajmy wnioski z ich doświadczenia – mówił podczas uroczystości.

Deręgowski wskazywał również, że pamięć o pokoleniu II wojny światowej stawia pytanie o zdolność współczesnego społeczeństwa do budowania wspólnoty także w warunkach realnych zagrożeń. 

Powiat Rzeszowski także oddał hołd

W obchodach uczestniczyli również przedstawiciele Starostwa Powiatowego w Rzeszowie, które podczas uroczystości reprezentował wicestarosta Jerzy Bednarz. Wraz z pozostałymi uczestnikami wydarzenia złożył on kwiaty przed Pomnikiem Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej Podokręgu "Rzeszów". 

Dla Powiatu rocznica ta ma niewątpliwie szczególny wymiar. Struktury konspiracyjne na Rzeszowszczyźnie zaczęły powstawać już jesienią 1939 r., a działalność niepodległościowa rozwijała się m.in. w Błażowej, Bratkowicach, Boguchwale, Tyczynie, Hermanowej, Sokołowie Małopolskim i Nienadówce.

Jedną z osób, które osobiście przypominają dziś o tamtych wydarzeniach, jest por. Rozalia Stadnio ps. "Szarotka", która osobiście pojawiła się na obchodach. Urodzona w 1927 r. była łączniczka AK działała w okresie konspiracji na terenach Tyczyna i Hermanowej. 

– Obecność por. Rozalii Stadnio "Szarotki" podczas tegorocznych obchodów była wyjątkowym przypomnieniem o ludziach, którzy tworzyli historię polskiego podziemia i walczyli o wolność także na terenie dzisiejszego Powiatu Rzeszowskiego – zaznaczyli przedstawiciele Starostwa Powiatowego w Rzeszowie.

Apel Pamięci i salwa honorowa

Głównej części uroczystości przed pomnikiem towarzyszyła wojskowa asysta honorowa 3. Podkarpackiej Brygady Obrony Terytorialnej. Obecne były również poczty sztandarowe 21. Brygady Strzelców Podhalańskich oraz służb mundurowych. 

Po podniesieniu flagi państwowej i odegraniu hymnu odbyły się wystąpienia okolicznościowe, Apel Pamięci i salwa honorowa. 

Polskie Państwo Podziemne zaczęło kształtować się 27 września 1939 r. wraz z utworzeniem Służby Zwycięstwu Polski, później przekształconej w Związek Walki Zbrojnej, a następnie Armię Krajową. Jego struktury przez lata okupacji obejmowały zarówno działalność wojskową, jak i rozbudowany pion cywilny.