Bosak w Rzeszowie o alertach RCB: "Tak się nie da funkcjonować"

Punktem odniesienia dla polityków były m.in. wydarzenia z 17 września, kiedy to, w związku z rosyjskim atakiem na zachodnią Ukrainę, mieszkańcy Podkarpacia i Lubelszczyzny otrzymali alerty Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. W Rzeszowie uruchomiono syreny, a w części urzędów przeprowadzono ewakuację. Ostatecznie Dowództwo Operacyjne poinformowało, że nie doszło do naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej. 

O wydatkach i planowaniu

Dla Bosaka była to okazja do ogólnej oceny polskiego programu ochrony ludności i obrony cywilnej. Jego zdaniem, problemem nie jest brak pieniędzy, lecz sposób określania celów, na które środki mają być przeznaczane.

– Jak te pieniądze są wydawane? Jak kto chce. Bez żadnego planu, bez kwantyfikowalnych celów. Bez z góry założonego planu, jakie dokładnie zdolności mają być osiągnięte – mówił wicemarszałek Sejmu. 

Polityk przekonywał, że samo przekazywanie pieniędzy samorządom nie daje jeszcze odpowiedzi na pytanie, jakie konkretne zdolności z zakresu ochrony ludności mają zostać dzięki nim zbudowane. 

Krytykę kierował przy tym nie tylko wobec obecnego rządu. W jego ocenie problemy z organizacją zarządzania kryzysowego i systemem powiadamiania sięgają również poprzednich lat, w tym także okresu rządów PiS. 

W dalszej części wystąpienia Bosak dużo miejsca poświęcił samym, wspomnianym wcześniej, alertom RCB. Ocenił on, że zbyt częste komunikaty dotyczące spraw o różnej wadze mogą osłabiać ich skuteczność w sytuacji rzeczywistego zagrożenia.

– Skończmy z tymi po prostu absolutnie nieprofesjonalnymi praktykami siania niepokoju w społeczeństwie. Nie róbmy tak, żeby wykorzystywać możliwość powiadamiania ludzi bez ładu, bez składu, bez końca. Odfiltrujmy rzeczywiście nieistotne rzeczy od tego, o czym ludzie powinni być powiadamiani – apelował.

Jeden kanał i jasne instrukcje

Bosak postulował stworzenie bardziej uporządkowanego systemu komunikacji kryzysowej. Jego zdaniem mieszkańcy po otrzymaniu ostrzeżenia powinni wiedzieć, gdzie znaleźć dalsze, wiarygodne i aktualizowane informacje.

Krytykował sytuację, w której komunikat SMS nakazuje "śledzić komunikaty", ale, według niego, nie wskazuje wystarczająco jednoznacznie jednego kanału dalszego informowania. Mówił również o potrzebie większej koordynacji pomiędzy RCB a mediami publicznymi. 

– Jeżeli jakiś dron czy jakaś rakieta przekroczy granicę Polski, to ludzie powinni być powiadomieni, gdzie to leci – mówił wicemarszałek Sejmu, zaznaczając jednocześnie, że system powinien pozwalać na szybką i precyzyjną komunikację z mieszkańcami obszaru rzeczywiście objętego zagrożeniem. 

Jeden z liderów Konfederacji podkreślał przy tym, że w jego ocenie problem ma charakter ponadpartyjny.

– Trzeba mówić, że to jest problem ponadpartyjny, to nie jest sprawa tylko PiS-u, tylko Platformy – stwierdził, odnosząc się do wcześniejszych prób kształtowania systemu RCB. 

Różne reakcje na alarm

Po nim głos zabrał już Piotr Pomykała, który skupił się przede wszystkim na doświadczeniach mieszkańców Podkarpacia podczas wrześniowego alarmu. Zwracał przy tym uwagę na różne sposoby reagowania szkół, urzędów i innych instytucji.

Według niego, jednym z najważniejszych problemów było to, że ogólne polecenie znalezienia "bezpiecznego miejsca" nie dawało mieszkańcom jasnej odpowiedzi, dokąd faktycznie mają się udać. Mówił o przypadkach schodzenia do piwnic, opuszczania budynków i pozostawania uczniów w szkołach. 

Działacz Ruchu Narodowego wskazywał przede wszystkim na potrzebę edukacji mieszkańców w tym zakresie.

– Komunikaty dla mieszkańców muszą być zrozumiałe i klarowne – mówił Pomykała, przekonując, że z sytuacji z 17 września należy wyciągnąć wnioski i większy nacisk położyć na szkolenia oraz informowanie ludzi o sposobie zachowania podczas rzeczywistego zagrożenia. 

Syreny uruchamiane zdalnie

Bosak wrócił również do kwestii technicznego sposobu alarmowania ludności. Wskazywał, że w sytuacji, gdy zagrożenie może rozwijać się w ciągu minut, system nie powinien wymagać fizycznego dotarcia pracownika urzędu do urządzenia alarmowego.

W jego opinii, syreny powinny być w większym stopniu włączone do systemu umożliwiającego ich zdalne uruchomienie z odpowiedniego stanowiska dowodzenia.

– Musimy po prostu ten sektor bezpieczeństwa wprowadzić w XXI w., zrobić to na poważnie – mówił. 

Politycy Ruchu Narodowego sformułowali tym samym zgodnie trzy główne postulaty: bardziej precyzyjne planowanie wydatków na ochronę ludności, uporządkowanie systemu komunikatów dla mieszkańców oraz rozwój technicznych możliwości szybkiego alarmowania w sytuacji zagrożenia.

Odpowiedzi na pytania

Po części poświęconej obronie cywilnej, wicemarszałek Sejmu odpowiadał na pytania dziennikarzy dotyczące innych bieżących spraw. Pytany o ceny paliw opowiedział się za zmniejszeniem danin nakładanych na paliwa, przypominając wcześniejsze postulaty Konfederacji dotyczące VAT, akcyzy i opłaty paliwowej. 

Odniósł się również do dyskusji nt. ewentualnej stałej bazy amerykańskiej na terenie Polski. Nie opowiedział się jednak wówczas za konkretną lokalizacją, podkreślając, że decyzja zależałaby od warunków możliwego, przyszłego porozumienia.

– Jeżeli jest możliwe zawarcie jakiegoś korzystnego strategicznie porozumienia z amerykańskimi siłami zbrojnymi, to czemu nie? Ale to trzeba po prostu twardo wynegocjować – stwierdził podczas konferencji. 

Rzeszowska konferencja była jednym z punktów wizyty Bosaka na Podkarpaciu. Wcześniej gościł on bowiem w Kolbuszowej, gdzie spotkał się z właścicielami formy DrewMet. Po spotkaniu zaś z dziennikarzami w Rzeszowie, udał się on do Łańcuta, na spotkanie otwarte z mieszkańcami.