Sześć autobusów wodorowych i pierwsza na Podkarpaciu stacja tankowania wodoru ZG PKS [REPORTAŻ]

Oficjalne przekazanie autobusów i otwarcie stacji odbyło się 6 października w zajezdni przy alei Wyzwolenia 6 w Rzeszowie. Projekt, dofinansowany kwotą ponad 30 mln zł z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, połączył zakup taboru z budową zaplecza do jego codziennej eksploatacji. Jak podaje PKS, nowe autobusy będą częściowo obsługiwać sześć linii organizowanych przez Związek Gmin „Podkarpacka Komunikacja Samochodowa”, wspierając również miejscowości bez bezpośredniego dostępu do kolei.

Nowe autobusy dla podrzeszowskich gmin

Pojazdy dostarczyła firma Daimler Buses Polska. Według informacji przewoźnika przekazanie autobusów rzeszowskiemu PKS było jednocześnie polską premierą modelu Mercedes-Benz eCitaro fuel cell.

„W ramach projektu zakupiliśmy sześć autobusów napędzanych wodorem marki Daimler Buses” – mówi Piotr Klimczak, prezes PKS Rzeszów.

Jak wyjaśnia, są to autobusy miejskie, dostosowane do obsługi silnie zurbanizowanych miejscowości wokół Rzeszowa. Mają pojawić się w gminach Boguchwała, Głogów Małopolski, Trzebownisko i Krasne. Przewoźnik wskazuje, że inwestycja ma poprawić komfort i bezpieczeństwo podróży, ograniczać wykluczenie transportowe oraz zmniejszać emisje związane z przewozami.

Każdy z 12-metrowych, niskopodłogowych autobusów może zabrać 83 pasażerów. Pojazdy przystosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz podróżujących z wózkami dziecięcymi. Funkcja przyklęku, czyli obniżenia nadwozia przy przystanku, ułatwia wsiadanie i wysiadanie.

Wyposażenie obejmuje elektroniczne tablice kierunkowe, system informacji pasażerskiej i gniazda do ładowania telefonów. Bilet będzie można kupić u kierowcy, płacąc gotówką, kartą lub telefonem. Każdy autobus ma osiem kamer monitorujących wnętrze i otoczenie. Kierowców wspierają również systemy rozpoznawania znaków drogowych oraz ostrzegania o możliwym zmęczeniu.

Napęd elektryczny, energia z wodoru

Nowe autobusy mają napęd elektryczny, a wodorowe ogniwo paliwowe dostarcza energię wykorzystywaną podczas jazdy. Pojazdy korzystają również z energii zgromadzonej w bateriach.

„To jest pełna hybryda zeroemisyjna” – wyjaśnia Mirosława Rudzka, prezes zarządu Daimler Buses Polska.

Jak zaznacza, pojemność baterii wynosi niemal 300 kWh. Na pagórkowatych trasach dodatkowe znaczenie ma rekuperacja, czyli odzyskiwanie energii podczas hamowania i jej ponowne wykorzystanie.

„Autobus ma minimalny, gwarantowany zasięg 400 km bez doładowania. W praktyce wygląda to znacznie lepiej” – mówi Rudzka.

Przedstawicielka producenta w rozmowie z "Halo Rzeszów" wskazuje, że udało się osiągnąć wyniki przekraczające 500 kilometrów, a nawet zbliżające się do 600 kilometrów. W informacji prasowej PKS przyjmuje natomiast około 500 kilometrów zasięgu w sprzyjających warunkach, przy całkowicie naładowanej baterii i pełnym zbiorniku wodoru. Autobus może pomieścić 25 kilogramów tego paliwa.

Pierwsza stacja na Podkarpaciu

Zakupowi pojazdów towarzyszyła budowa własnej stacji tankowania. Podczas konferencji prasowej wojewoda podkarpacki Teresa Kubas-Hul podkreśliła znaczenie uruchomienia nowego obiektu.

„Dzisiaj wreszcie zostanie oddana do użytku, do eksploatacji stacja tankowania wodorem, która jest pierwszą na Podkarpaciu i szóstą w Polsce” – powiedziała wojewoda.

Stacja ma dwa stanowiska tankowania autobusów wodorem pod ciśnieniem 350 barów. Instalacja pozwala odbierać paliwo dostarczane z zewnątrz, sprężać je, magazynować i przekazywać do pojazdów.

„Wodór nie jest z gazociągu, z rurociągu, tak jak sobie to wyobrażamy, jest dowożony takimi cysternami, takimi butlowozami” – tłumaczy Leszek Piłat, prezes GZOG Energy.

Jak wyjaśnia, wodór ze zbiorników transportowych trafia do sprężarki, a następnie do magazynów stacjonarnych. Stamtąd jest pobierany podczas tankowania autobusów.

Za projekt i budowę stacji odpowiadała firma GZOG Energy z Bytomia. Kluczowe urządzenia i technologię dostarczyła Resato Hydrogen Technology. Parametry pracy instalacji nadzoruje system automatyki. Obiekt wyposażono także w detektory wodoru, alarm i funkcje awaryjnego zatrzymania.

Inwestycja za 41,3 mln zł

Łączna wartość przedsięwzięcia wyniosła 41,3 mln zł. Zakup sześciu autobusów kosztował blisko 23 mln zł, a zaprojektowanie i budowa stacji ponad 18 mln zł. W budżecie uwzględniono również dokumentację aplikacyjną.

„Projekt zamknął się kwotą ponad 40 milionów złotych. Z tego 30 milionów otrzymaliśmy dofinansowania z KPO” – mówi Piotr Klimczak.

Informacja prasowa precyzuje, że wsparcie przekroczyło 30 mln zł. Przedsięwzięcie zrealizowano w ramach inwestycji KPO „Zero- i niskoemisyjny transport zbiorowy (autobusy)”.

Prezes PKS zaznacza, że całkowita wartość projektu obejmuje VAT, który, ze względu na działalność prowadzoną przez spółkę, ma zostać odzyskany. Według jego wyliczeń zmniejszy to rzeczywiste obciążenie przewoźnika.

„Nasze finansowe zaangażowanie jest na poziomie około 3 mln zł” – podaje Klimczak.

Własne zaplecze i zmiana floty

Stacja ma służyć obecnym autobusom, ale została pomyślana także jako zaplecze dla kolejnych zakupów. Na ten aspekt zwraca uwagę Wiesław Kąkol, burmistrz Boguchwały.

„Te nowości technologiczne często są trochę droższe, ale też dają taką przewagę troszeczkę konkurencyjną” – ocenia samorządowiec.

Jego zdaniem posiadanie infrastruktury ułatwi przygotowanie następnych projektów wodorowych. Przy zakupie kolejnych pojazdów przewoźnik będzie już dysponował miejscem ich tankowania.

„Mamy już czym te autobusy zasilić, nie musimy się rozglądać, skąd wziąć paliwo” – podkreśla Kąkol.

Uruchomienie stacji wpisuje się w szerszą zmianę taboru PKS Rzeszów. Jak informuje spółka, jeszcze trzy lata temu jej autobusy korzystały wyłącznie z oleju napędowego. Obecnie przewoźnik wykorzystuje również sprężony gaz ziemny, energię elektryczną i wodór.

„Obecnie połowa taboru to autobusy nisko- i zeroemisyjne” – przekazuje Piotr Klimczak w informacji prasowej.

Prezes wskazuje, że zróżnicowanie napędów i źródeł energii daje spółce większe możliwości zarządzania ryzykiem operacyjnym, optymalizacji kosztów oraz dostosowania działalności do wymogów związanych z ograniczaniem emisji.