Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
Reklama
PRZECZYTAJ TAKŻE:
Reklama
Reklama safran praca, praca sędziszów młp
Reklama nawóz ogrodowy

„Historia zaklęta w kamieniu.” Wykład i wspólne porządkowanie cmentarza żydowskiego w Jaśle

Podziel się
Oceń

W czwartek w Generatorze Nauki GEN w Jaśle odbyła się prelekcja Romana Frodymy, badacza historii cmentarzy wojennych, autora licznych publikacji poświęconych miejscom pamięci. Wydarzenie zatytułowane „Historia zaklęta w kamieniu” poświęcone było historii cmentarzy wojennych, symbolice miejsc pamięci oraz wspólnemu dziedzictwu różnych kultur. Po wykładzie uczestnicy udali się na cmentarz żydowski w Jaśle, gdzie wzięli udział w pracach porządkowych.
„Historia zaklęta w kamieniu.” Wykład i wspólne porządkowanie cmentarza żydowskiego w Jaśle

Autor: Krystian Propola / Halo Rzeszów

Spotkanie zorganizowała Fundacja Centrum Współpracy Międzynarodowej Germanitas. Uczestniczyli w nim członkowie zarządu organizacji – prezes Robert Szary oraz dr Agnieszka Buk, konsul Honorowa Republiki Federalnej Niemiec, która poprowadziła całość wydarzenia.

Lekcja historii

Podczas wykładu Frodyma opowiadał o cmentarzach wojennych z okresu I wojny światowej, ich symbolice i znaczeniu dla wspólnej pamięci narodów Europy Środkowej. Zwracał uwagę, że nekropolie wojenne to miejsca, które łączą ludzi ponad podziałami religijnymi i narodowościowymi.

Roman Frodyma. fot. Krystian Propola/Halo Rzeszów

Cmentarze wojenne to lekcja historii zapisana w kamieniu. Każdy krzyż, każda macewa i każda tablica przypomina, że śmierć nie dzieli, ale przypomina o wspólnym losie 

– podkreślał doświadczony przewodnik beskidzki. 

fot. Krystian Propola/Halo Rzeszów

Po części wykładowej uczestnicy, a wśród nich mieszkańcy Jasła, wolontariusze oraz młodzież, udali się na cmentarz żydowski, gdzie odbyła się część praktyczna wydarzenia.

Świadectwo 

Prace koordynowała Inga Marczyńska, opiekunka jasielskiego kirkutu. Wspólnie oczyszczono groby i mury z mchu oraz zarośli.

Tym miejscem opiekuję się już od dwóch lat. Zawsze staram się, żeby cmentarz wyglądał godnie i był miejscem, które uczy szacunku. To nie tylko praca fizyczna, ale też spotkanie z historią i ludźmi, którzy chcą ją zachować 

– powiedziała Marczyńska.

Inga Marczyńska. fot. Krystian Propola/Halo Rzeszów

Cmentarz żydowski w Jaśle jest jednym z niewielu zachowanych świadectw dawnej społeczności żydowskiej w mieście. Dziś, dzięki takim inicjatywom, staje się nie tylko miejscem pamięci, ale też przestrzenią edukacji i dialogu o wspólnym dziedzictwie.

fot. Krystian Propola/Halo Rzeszów

Opiekunka cmentarza zaprosiła również wszystkich uczestników akcji na kolejne wydarzenie w ramach projektu „Otwarte Bramy Cmentarza”, które odbędzie się 2 listopada od godziny 13.00. Podczas spaceru historycznego opowie o dziejach jasielskich Żydów i o historii samego kirkutu.

Hava, córka Pani Ingi, przy pracy. fot. Krystian Propola/Halo Rzeszów

Spotkanie w Jaśle było częścią projektu realizowanego przez Fundację Centrum Współpracy Międzynarodowej Germanitas, dofinansowanego przez Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej. Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach programu „Pamięć pogranicza”.

Powiązane galerie zdjęć:

Więcej o autorze / autorach:

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Reklama
Ostatnie komentarze
Autor komentarza: anonimTreść komentarza: PomiłujData dodania komentarza: 4.03.2026, 18:36Źródło komentarza: Polityczna sensacja! Prezydent z Podkarpacia premierem Polski?Autor komentarza: KosmitaTreść komentarza: Pewnego razu, siedziawszy na ławeczce byłem świadkiem następującej scenki. Zapatrzony w otaczającą zieleń drzew i krzewów, nagle zobaczyłem ganiające się jak zwariowane FUTRZAKI. Z razu nie spostrzegłem dziwności tej sytuacji, ale gdy ten większy dopadł tego mniejszego, to się okazało, że to CHAUCHAUNIK dobrał się do MIAUCZACZKI. Nawet specjalnie JEJ nie tarmosił, jeno przylgnął do NIEJ od tyłu, tak, że MU od razu zadek zaczął się rytmicznie ruszać do przodku i w tył. MIAUCZANKA takim obrotem sprawy też chyba była zdziwiona, ale nie protestowała, jeno ŚLIPKA tylko wybałuszała. Po niedługim czasie CHAUCHAUNIK sprawę zakończył i jak gdyby nic, liznął JĄ miedzy uszkami a następnie się oddalił. MIUCZANKA niepewna, co może JĄ jeszcze spotkać, rozejrzała się i na przykucniętych łapkach wycofała się do pobliskich krzaczków. I co powiecie Szanowne Rzeszowiaki na taką sytuację? Czy te FUTRZAKI, to też są dewianci? Jaka jest Państwa opinia? Uważam, że z NATURĄ nie należy walczyć. Spójrzcie do koła jak LUDZIAKI, czyli Wy wszyscy, próbujecie walczyć z NATURĄ i do jakich opłakanych efektów doprowadzacie. Na przykładzie CHAUCHAKA i MIAUCZANKI, nie przyglądałem się aż tak szczegółowo a może MIAUCZAKA, chciałem pokazać, że tzw. DNA poszukuje nowego SKOJARZENIA a efektem może powstać coś zupełnie nowego, pięknego, kolorowego. Weźcie Państwo takie ślimaczki, mogą ONE JEDEN z DRUGIM lub z DRUGĄ, ale także SAM ze SOBĄ i mieć dużo Potomstwa. Czy to nie jest PIĘKNE? Chcecie NATURĘ poprawiać, po co?Data dodania komentarza: 4.03.2026, 17:25Źródło komentarza: KPH apeluje: Bądź zmianą w swojej okolicy! Rusza program dla tęczowych rodzin  z małych miejscowościAutor komentarza: AgaTreść komentarza: Kowal był irytujący i przemądrzały już w liceum.Data dodania komentarza: 4.03.2026, 17:22Źródło komentarza: Wybory w podkarpackiej KO: Paweł Kowal przedstawił plan „odnowy” strukturAutor komentarza: KosmitaTreść komentarza: Szanowne Rzeszowiaki, to co byście powiedzieli, żebyśmy my, my Kosmici zbudowali fabrykę? Spytacie pewnikiem, co my Kosmici byśmy chcieli w produkować? Ano byśmy chcieli produkować kombinezony biogeniczne dla mych pobratymców. Musicie wiedzieć, że niestety, dla nas Kosmitów środowisko ziemskie jest bardzo szkodliwe. Wolimy takie bardziej radioaktywne, bo wtedy nasza delikatna skóra jonizuje piękną zieloną fluorescencją. Wiem, dla Was radioaktywność jest mocno szkodliwa, ale dla mnie jest dobra. W związku z tym na Ziemi musimy funkcjonować w kombinezonach biogenicznych. Każdy ciężar wożony z DALEKOŚCI, niestety kosztuje w ilości paliwa potrzebnego do transportu. Gdybyśmy zbudowali tu fabrykę, to Ludziaki mieli by robotę a miliardy Kosmitów możliwość zamieszkania wśród Was. Zakładana produkcja, to miliard… Niech będzie dwa miliardy na rok kombinezonów biogenicznych, dla przybyszy z Kosmosu. Jak się na taką propozycję zapatrujecie? Zapomniałem o jednej sprawie. Coś by trzeba było zrobić z tym Waszym prawodawstwem względem tworzenia JEDNOSTEK ŻYCIOWYCH w sposób sztuczny. Dogadamy się?Data dodania komentarza: 4.03.2026, 17:01Źródło komentarza: Dramat na Podkarpaciu. 72 tys. bezrobotnych. GUS alarmuje: najwyższa stopa bezrobocia w Polsce.Autor komentarza: heheTreść komentarza: no bez jaj, czy prezes naprawde nie ma nic gorszego?Data dodania komentarza: 4.03.2026, 10:04Źródło komentarza: Polityczna sensacja! Prezydent z Podkarpacia premierem Polski?Autor komentarza: lózakTreść komentarza: no to wszystko wiesz a sie dziwisz? Idzie gej do sąsiadki, zamyka oczy i zagryza wargi w bólu a ona robi reszte, 9 miesięcy i pyk masz cud narodzin w rodzinie gejów. To dziła w obie stronyData dodania komentarza: 4.03.2026, 08:10Źródło komentarza: KPH apeluje: Bądź zmianą w swojej okolicy! Rusza program dla tęczowych rodzin  z małych miejscowości
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama