W Rzeszowie oddano hołd Sybirakom w 86. rocznicę pierwszej deportacji

W wydarzeniu wzięli udział reprezentanci władz, na czele z wojewodą Teresą Kubas-Hul oraz starostą rzeszowskim Krzysztofem Jaroszem, wraz z przedstawicielami organizacji kombatanckich i instytucji państwowych, a także uczniów klas mundurowych przy Zespole Szkół Kształcenia Ustawicznego w Rzeszowie.

Cztery deportacje

Przypomnijmy, że po agresji Niemiec i Związku Sowieckiego na Polskę we wrześniu 1939 r., wschodnie tereny II Rzeczypospolitej znalazły się pod okupacją sowiecką. Władze ZSRS wdrożyły wówczas szeroko zakrojone represje wobec polskich obywateli, które obejmowały m.in. aresztowania, konfiskaty majątku oraz masowe deportacje w głąb kraju.

Ogółem, w latach 1940-1941 przeprowadzono cztery wielkie akcje deportacyjne. Pierwsza z nich rozpoczęła się w nocy z 9 na 10 lutego 1940 r. i objęła ok. 140 tys. osób, przede wszystkim członków rodzin żołnierzy, urzędników, leśników i kolejarzy. Wywożono ich zazwyczaj do odległych regionów Syberii i północnej Rosji, gdzie byli kierowani do ciężkiej pracy przymusowej. 

Kolejne dwie deportacje miały miejsce jeszcze w tym samym roku, w dniach 13 kwietnia oraz 29 czerwca. Pierwsza z nich objęła urzędników, nauczycieli, przedstawicieli inteligencji oraz uchodźców z terenów okupowanych przez Niemcy, zaś druga dotknęła w dużej mierze obywateli polskich pochodzenia żydowskiego. 

Z kolei ostatnia deportacja miała miejsce 20 czerwca 1941 r., tuż przed wybuchem wojny niemiecko-sowieckiej. Jej ofiarami padły rodziny osób wcześniej wywiezionych oraz mieszkańcy terenów włączonych do Związku Sowieckiego. Szacuje się, że podczas czterech fal deportacji, wywieziono łącznie setki tysięcy obywateli polskich.

Uroczystości w Rzeszowie

Tegorocznym obchodom towarzyszyła, jak zawsze w takich chwilach, podniosła i refleksyjna atmosfera, w której uczestnicy upamiętniali deportacje oraz wszystkich mieszkańców Sybiru. 

– Te wydarzenia to bolesne doświadczenie tysięcy rodzin – jedne z najbardziej dramatycznych rozdziałów naszej historii. Pamięć o zesłańcach zobowiązuje do troski o prawdę i przekazywania jej kolejnym pokoleniom – mówiła wojewoda Kubas-Hul.

W podobnym tonie wypowiadał się również starosta Jarosz, podkreślając, że dramat Sybiraków był jedną z konsekwencji agresji i okupacji Polski przez dwóch totalitarnych sąsiadów.

- We wrześniu 1939 roku mieliśmy do czynienia z agresją z zachodu i ze wschodu. Po ustaniu regularnych działań wojennych obydwaj okupanci przystąpili do eksterminacji także ludności cywilnej. Na terenach wschodnich represje i wywózki dotknęły setek tysięcy polskich obywateli – mówił.

Podczas ceremonii odśpiewano hymn państwowy, złożono wiązanki kwiatów oraz zapalono znicze, oddając, tym samym, symboliczny hołd ofiarom deportacji.