Prawnik z Rzeszowa prezesem Sądu Najwyższego?

Decyzja o tym, kto zostanie nowym pierwszym prezesem Sądu Najwyższego, będzie miała znaczenie nie tylko dla całego wymiaru sprawiedliwości, ale także dla Rzeszowa – wśród pięciu kandydatów jest bowiem rzeszowianin, prof. Mariusz Załucki.

Pięciu kandydatów, jedno rozstrzygnięcie

Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego zdecydowało, że przedstawi prezydentowi Karolowi Nawrockiemu pięć nazwisk: Pawła Czubika, Tomasza Demendeckiego, Zbigniewa Kapińskiego, Aleksandra Stępkowskiego i Mariusza Załuckiego. 27 lutego odbyły się wysłuchania w sumie sześciu sędziów – oprócz wskazanej piątki kandydowała jeszcze sędzia Agnieszka Góra‑Błaszczykowska, która ostatecznie nie znalazła się na liście przekazanej prezydentowi.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, pierwszego prezesa Sądu Najwyższego powołuje prezydent na sześcioletnią kadencję, wybierając jedną osobę spośród pięciu kandydatów wskazanych przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów SN. Głosowanie jest tajne, każdy sędzia może oddać tylko jeden głos, a na biurko prezydenta trafia lista pięciu osób z najwyższym poparciem. W obradach, które zakończyły się wyborem kandydatów, wzięło udział 55 z 91 uprawnionych sędziów.

Kim jest prof. Mariusz Załucki?

Mariusz Andrzej Załucki urodził się 25 marca 1979 r. w Rzeszowie. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Rzeszowskim, a następnie uzyskał stopień doktora nauk prawnych na Uniwersytecie Marii Curie‑Skłodowskiej w Lublinie i stopień doktora habilitowanego na Uniwersytecie Wrocławskim. W 2019 r. prezydent RP nadał mu tytuł profesora nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne.​

Od 2022 r. prof. Załucki orzeka jako sędzia Sądu Najwyższego w Izbie Cywilnej. Jest także nauczycielem akademickim związanym m.in. z Uniwersytetem Rzeszowskim oraz Krakowską Akademią im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, gdzie zajmuje się prawem cywilnym i prawem własności intelektualnej. Wcześniej przez wiele lat wykonywał zawód adwokata.

Specjalista od prawa cywilnego i spadkowego

Prof. Załucki specjalizuje się w prawie cywilnym, prawie spadkowym, prawie własności intelektualnej oraz prawie międzynarodowym prywatnym. Jest autorem i współautorem licznych publikacji naukowych – monografii, artykułów oraz komentarzy do kodeksu cywilnego.

Do ważniejszych jego książek należą m.in.: „Wydziedziczenie w prawie polskim na tle porównawczym”, „Videotestament. Prawo spadkowe wobec nowych technologii” oraz „Europejskie prawo znaków towarowych”, a także współautorskie komentarze do przepisów Kodeksu cywilnego. Jego prace koncentrują się na prawie spadkowym, ochronie praw majątkowych i wpływie nowych technologii na tradycyjne instytucje prawa cywilnego.​

Spór o Sąd Najwyższy i KRS

Obecny wybór pierwszego prezesa SN odbywa się w napiętym kontekście ustrojowym. W Sejmie procedowana jest tzw. ustawa „praworządnościowa”, dotycząca statusu sędziów powołanych przy udziale obecnej Krajowej Rady Sądownictwa. Równocześnie trwa rozpoczęta już procedura wyboru nowych sędziowskich członków KRS według obowiązujących przepisów, przewidujących wybór piętnastu sędziów przez Sejm, po tym jak prezydent zawetował ustawę mającą zmienić ten model. Sejm przyjął jednocześnie uchwałę, w której zapowiedział, że do Rady wybierze piętnastu członków wskazanych przez środowisko sędziowskie.

Kadencja obecnej pierwszej prezes SN, prof. Małgorzaty Manowskiej, upływa w maju, a ona sama nie ubiega się o kolejną kadencję. To właśnie najprawdopodobniej nowy pierwszy prezes zwoła pierwsze posiedzenie nowej Krajowej Rady Sądownictwa, co dodatkowo wzmacnia polityczne i instytucjonalne znaczenie tej nominacji.