Różnica ta staje się jeszcze wyraźniejsza, gdy zestawić ją z poziomem zadłużenia obu samorządów.
Dwie trzecie na bieżące wydatki. Rzeszów buduje na kredyt
Stolica Podkarpacia dysponuje budżetem na 2026 rok w wysokości 2,674 miliarda złotych i planuje przeznaczyć na inwestycje 411 milionów złotych, co odpowiada zaledwie 16 procentom wydatków. Równocześnie prognozowany dług miasta na koniec bieżącego roku ma wynieść blisko 1,59 miliarda złotych, co stanowi około 62 procent planowanych dochodów. Przewodniczący komisji budżetu i finansów Rady Miasta Rzeszowa Andrzej Szlachta alarmował wprost, że „wraz z odsetkami w ciągu 20 lat trzeba będzie wydać 3 miliardy złotych na obsługę zadłużenia". Dla kontrastu, zadłużenie Trzebowniska, według Wieloletniej Prognozy Finansowej na 2026 rok, wynosi 44 275 311 złotych, co stanowi zaledwie około 18,1 procent planowanych dochodów (244 809 430 zł) — poniżej połowy wskaźnika charakterystycznego dla wielu polskich samorządów, który nierzadko przekracza 30 procent.
Trzebownisko: wysoki wskaźnik inwestycyjny przy niskim zadłużeniu
Budżet Gminy Trzebownisko na 2026 rok opiewa na 244 809 430 złotych po stronie dochodów i 283 724 794 złotych po stronie wydatków. Udział wydatków majątkowych w budżecie gminy wynosi 103 628 954 złote, co stanowi 36,5 procent wszystkich wydatków i 42,3 procent dochodów, czyni to Gminę Trzebownisko liderem wśród sąsiednich samorządów. Tak skonstruowany budżet oznacza w praktyce, że ponad jedna trzecia wszystkich środków publicznych trafia bezpośrednio na budowę i rozbudowę infrastruktury, a nie na obsługę bieżącą administracji. Tego rodzaju układ wskaźników, łączący wysoką aktywność inwestycyjną z niskim zadłużeniem, należy do rzadkości w polskim samorządzie, gdzie intensywny rozwój najczęściej idzie w parze z rosnącymi zobowiązaniami.
Planowany deficyt budżetowy w 2026 roku wynosić ma 38 915 363 złotych, jednak w całości finansowany będzie z wolnych środków zgromadzonych na rachunku gminy (43 840 196 zł), a nie z nowych kredytów komercyjnych. Nowe zadłużenie zewnętrzne to jedynie 985 330 złotych z tytułu zaciągniętej pożyczki z przeznaczeniem na spłatę wcześniejszych zobowiązań. Spłaty rat kredytów i pożyczek w 2026 roku wynoszą 5 910 163 złotych, co stanowi zaledwie 2,4 procenta dochodów. Wskaźnik bezpieczny i wyraźnie poniżej ustawowych limitów.
W gminie realizowane są aktualnie między innymi: budowa i rozbudowa dróg gminnych w Trzebownisku wraz z mostem na rzece Czarna (łączna wartość 10,3 mln zł), przebudowa dziewięciu dróg gminnych (8,5 mln zł), budowa gminnego żłobka w Jasionce w ramach KPO (17,9 mln zł łącznych nakładów), budowa tężni solankowej w Tajcinie, budowa kompleksu sportowego Orlik w Zaczerniu, przebudowa krytej pływalni Fala w OSiR oraz modernizacja kilku kompleksów sportowych Moje Boisko–Orlik 2012. Projekty te finansowane są częściowo ze środków zewnętrznych, tj. z funduszy unijnych w ramach programu Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021–2027, Krajowego Planu Odbudowy, Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg oraz Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej, co pozwala ograniczać konieczność zaciągania kredytów.
Ostrożność fiskalna jako strategia, nie przypadek
Zestawienie danych wskazuje, że polityka finansowa Trzebowniska opiera się na świadomym i konsekwentnym modelu zarządzania, nie zaś na jednorazowym wyniku budżetowym. Zachowanie równowagi między rozwojem a stabilnością fiskalną oznacza, że gmina zachowuje zdolność do dalszych inwestycji w kolejnych latach bez istotnego obciążania przyszłych budżetów. Wieloletnia Prognoza Finansowa zakłada systematyczne zmniejszanie zadłużenia: z 44,3 mln zł w 2026 roku do 25,3 mln zł w 2029 roku i zaledwie 5,3 mln zł w roku 2036. Jeśli trend ten zostanie utrzymany, Trzebownisko może wejść w kolejną perspektywę finansową UE po 2027 roku z niskim długiem i pełną zdolnością kredytową, co w konkurencji o środki zewnętrzne stanowi poważną przewagę nad zadłużonymi sąsiadami.
Napisz komentarz
Komentarze