Czym są odstępy izolacyjne w LPS?
Zgodnie z normą 62305-3:2011 odstęp separujący (lub: odstęp izolacyjny) to „odstęp pomiędzy dwiema przewodzącymi częściami, przy którym nie może wystąpić niebezpieczne iskrzenie”. Mianem „niebezpiecznego iskrzenia” określa się w tym kontekście wyładowanie elektryczne wywołane przez piorun wywołujące uszkodzenie fizyczne w obiekcie poddawanym ochronie. Oznacza to, że np. prowadząc przewód odgromowy na dachu, trzeba zrobić to w taki sposób, by całkowicie zredukować ryzyko, że płynący tym przewodem prąd piorunowy w jakikolwiek sposób „przeskoczy” na łatwopalne lub przewodzące elementy domu, co mogłoby doprowadzić do zapłonu, porażenia czy uszkodzenia instalacji elektrycznej lub podłączonych do niej sprzętów.
Jaką rolę pełnią uchwyty odgromowe w zachowaniu odstępów izolacyjnych?
Obliczanie odstępów izolacyjnych w instalacji odgromowej to złożony proces wymagający uwzględnienia wielu zmiennych oraz parametrów. Należą do nich m.in.:
- współczynnik: ki zależny od klasy LPS,
- współczynnik, km zależny od materiału izolacyjnego,
- współczynnik kc zależny od liczby przewodów odprowadzających i ich rozmieszczenia,
- efektywna odległość l mierzona wzdłuż przewodu odprowadzającego.
Uchwyty odgromowe pełnią istotną rolę w kontekście odległości l oraz współczynnika kc, ponieważ odpowiadają za właściwe rozmieszczenie oraz mocowanie przewodów odgromowych (tutaj: przewodów odprowadzających). Typ, jakość oraz sposób montażu tych komponentów odpowiadają ponadto za:
- utrzymanie minimalnych odstępów między przewodami a elementami przewodzącymi budynku,
- ograniczenie ryzyka wystąpienia iskrzeń przeskokowych,
- zachowanie ciągłości trasy przewodów zgodnej z projektem,
- zapewnienie stabilności instalacji w warunkach obciążeń mechanicznych i atmosferycznych.
Zalecenia projektowo-montażowe
Zgodnie z normą PN-EN 62305-3:2011 sporządzeniem wykazu łączących i mocujących przewody odgromowe uchwytów powinni zająć się projektant oraz wykonawca LPS (s. 61). Komponenty powinny być na tyle wytrzymałe, by wytrzymać siły elektrodynamiczne generowane przez prąd piorunowy w przewodach, pozwalając jednocześnie na rozciąganie się i kurczenie tychże wskutek pojawiających się wzrostów temperatury. Można to osiągnąć, stosując elementy badane według serii norm EN 62561.
Zewnętrzne i odseparowane LPS powinno być stosowane, gdy przepływ prądu piorunowego w połączonych wewnętrznych częściach obiektu chronionego może spowodować uszkodzenie obiektu albo jego zawartości. Aby zapewnić maksymalny poziom ochrony, warto wybierać komponenty zgodne z normami i od sprawdzonych dostawców. Jakiekolwiek uchybienia lub wady komponentów stwarzają realne niebezpieczeństwo uszkodzenia mienia, ale przede wszystkim narażają ludzkie zdrowie oraz życie.
