Rady osiedli łączą siły. Open Space przyniósł konkretne postulaty zmian

To nie było kolejne spotkanie „dla odhaczenia obecności”. W jednej sali spotkali się przedstawiciele wszystkich rzeszowskich rad osiedli. Frekwencja dopisała, a przy stołach zasiedli również radni Rada Miasta Rzeszowa. Organizatorem wydarzenia był Przemysław Hubert, wiceprzewodniczący Rady Osiedla Staromieście.

Atmosfera? Zaskakująco dobra. Merytoryczna, momentami ostra, ale skupiona na rozwiązaniach, a nie na personalnych sporach. Już na początku ustalono jasną zasadę: podsumowujemy wnioski, nie wracamy do sporów. Każdy temat miał swojego inicjatora i swój czas.

Sześć stolików, sześć obszarów napięcia

Uczestnicy sami zgłaszali tematy. Ostatecznie pracowano nad sześcioma kluczowymi zagadnieniami: wspólne zasady funkcjonowania rad, ochrona zabytków, Budżet Obywatelski, konsultacje inwestycji miejskich, siatka połączeń komunikacji miejskiej oraz ten najbardziej oblegany, czyli budżet na funkcjonowanie rad osiedli.

300–400 tysięcy rocznie. Tyle - zdaniem uczestników - daje realny wpływ

Dyskusja o pieniądzach była konkretna. Nie chodziło o symboliczne kwoty, lecz o fundusz, który pozwoli radom działać odpowiedzialnie i skutecznie. W trakcie rozmów wskazano, że realny budżet osiedlowy powinien wynosić około 300–400 tys. zł rocznie na osiedle.

Pod apelem w tej sprawie zebrano podpisy przewodniczących. Argument był prosty: bez adekwatnych środków rady pozostają ciałem opiniodawczym bez realnych narzędzi. Z budżetem tej skali mogą stać się rzeczywistym partnerem w kształtowaniu przestrzeni lokalnej.

Budżet Obywatelski do poprawy

Drugi z najbardziej dyskutowanych tematów dotyczył Budżetu Obywatelskiego. Uczestnicy wskazywali na potrzebę korekty zasad, między innymi wyłączenia finansowania części instytucji miejskich oraz zwiększenia wpływu rad osiedli na wybór projektów realizowanych na ich terenie.

Padła również propozycja stworzenia jawnej listy miejskich działek i terenów, aby uniknąć sytuacji, w której mieszkańcy składają projekty niemożliwe do realizacji z powodów formalnych. To sygnał, że mechanizm partycypacyjny nie jest kwestionowany, ale wymaga uporządkowania.

Inwestycje i komunikacja: konsultacje muszą być realne

Rady osiedli domagają się obowiązkowego opiniowania inwestycji celu publicznego jeszcze przed podjęciem decyzji. Nie chodzi o informowanie „po fakcie”, lecz o realne włączenie w proces planowania.

W przypadku komunikacji miejskiej podnoszono zbyt słabą informację o konsultacjach oraz nieuwzględnianie licznych uwag mieszkańców. Pojawiły się postulaty skrócenia tras, zwiększenia częstotliwości kursów oraz wprowadzenia stałych interwałów czasowych zamiast sztywnych minut odjazdu. To nie był bunt przeciw zmianom, lecz oczekiwanie, by zmiany miały sens systemowy.

Ochrona zabytków i wspólne standardy działania

W temacie ochrony zabytków wybrzmiał postulat, by każda decyzja dotycząca danego osiedla była przekazywana radzie do konsultacji przed jej zatwierdzeniem. Chodzi o możliwość zgłoszenia zastrzeżeń i realnego wpływu na kształt rozstrzygnięć.

Z kolei w dyskusji o funkcjonowaniu rad podkreślano brak jednolitych standardów. Zaproponowano stworzenie stałego kanału komunikacji między radami, wyznaczenie osoby-łącznika w urzędzie oraz zapewnienie większej transparentności opinii i uchwał.

Co dalej?

Najważniejsze może być nie to, o czym dyskutowano, ale w jaki sposób. Formuła Open Space wymusiła konkret. Nie było podium i publiczności, wszyscy byli uczestnikami.

Na zakończenie zapadła decyzja, że takie spotkania będą odbywać się raz na kwartał. Jeśli ta zapowiedź zostanie zrealizowana, może powstać stała platforma współpracy rad osiedli, która z czasem przełoży się na realne zmiany w sposobie zarządzania miastem. To było pierwsze takie spotkanie. I wszystko wskazuje na to, że nie ostatnie.