Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
Reklama
PRZECZYTAJ TAKŻE:
Reklama
Reklama nawóz ogrodowy

REJSZE – MAŁA OJCZYNA. W kręgu wiary i tradycji żydowskiej

Podziel się
Oceń

Publikujemy tekst autorstwa pani Karoliny PĘKALI, który ukazał się w lutowym wydaniu miesięcznika społeczno-kulturalnego "Nasz Dom Rzeszów". Niniejszy tekst opublikowaliśmy na łamach HaloRzeszow.pl dzięki uprzejmości redakcji miesięcznika.

Na przestrzeni wieków mieszkańcami Rzeszowa, oprócz Polaków, byli także przedstawiciele innych narodów. Swoje miejsce na ziemi znaleźli tutaj m.in. Rusini, Austriacy, Węgrzy oraz Żydzi. Ci ostatni pojawili się w Rzeszowie już prawdopodobnie w I poł. XVI w. Nieliczna początkowo grupa osadników przez kolejne stulecia bardzo się rozrosła. Tuż przed II wojną światową w Rzeszowie mieszkało prawie 14,5 tys. Izraelitów, co stanowiło blisko jedną trzecią ogółu mieszkańców.

Żydzi prowadzili tutaj swoje interesy, przez co odegrali bardzo istotną rolę w rozwoju gospodarczym i przestrzennym miasta. Wpłynęli także na jego wygląd i niepowtarzalny klimat, który w swoich książkach przybliżał m.in. Franciszek Kotula.

Wielu mieszkających w Rzeszowie Żydów zasymilowało się z Polakami, większość jednak, mimo tego że utożsamiali się z Polską i tym samym z miastem nad Wisłokiem, zachowała swoją odrębność, czego dowodem był charakterystyczny strój, język, którym się między sobą posługiwali, i przede wszystkim religia. 

Rejsze (lub Rajsze), jak w języku jidysz nazywali Rzeszów, stał się dla nich domem, małą ojczyzną. 

Zaprezentowane na wystawie w Muzeum Okręgowym przy ulicy 3 Maja w Rzeszowie judaika ze względu na swoją różnorodność podzielono na kilka grup tematycznych. Wśród najliczniej reprezentowanych jest grupa przedmiotów, które pierwotnie były na wyposażeniu żydowskich domów. Kolejną stanowią przedmioty tzw. synagogalne, które do II wojny światowej zdobiły synagogi i liczne domy modlitwy. Trzecią natomiast grupą są elementy tradycyjnego stroju żydowskiego. 

Wystawa „Rejsze – Mała Ojczyzna. W kręgu wiary i tradycji żydowskiej” dostępna będzie dla zwiedzających do 29 lutego 2024 r.

Karolina PĘKALA


Ten i inne artykuły znajdziesz w najnowszym wydaniu miesięcznika społeczno-kulturalnego "Nasz Dom Rzeszów".  Bezpłatny dostęp do e-wydania miesięcznika (zapisanego w PDF) uzyskasz na naszej stronie głównej.

Możesz również sięgnąć do nich tutaj:

DYNAMICZNY ROZWÓJ RZESZOWA. Konferencja naukowa z okazji 670-lecia lokacji miasta

NIE SZKODZIĆ RZECE. Wisłok i zalew należą do wszystkich mieszkańców

DLA DOBRA WSPÓLNEGO. Plac Balcerowicza do zagospodarowania przez spółdzielnie

RAZEM OD 20 LAT. Jubileusz Stowarzyszenia Nasz Dom – Rzeszów 


Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Reklama
Ostatnie komentarze
Autor komentarza: FranzTreść komentarza: Troszkę wcześniej są wahadła, z powodu przebudowy odcinka. Prawdopodobnie źle zabezpieczone i powstała możliwość wjechania pod prąd. Kierujący nie miał gdzie zjechać. Być może liczył na to że dotrze do węzła i tam zjedzie z drogi. Cóż, prawie dotarł. Każdemu mogło się przydarzyć popełnić taki błąd. Pamiętajmy że w takiej sytuacji, na autostradzie lub drodze typu S. Najbezpieczniej zwyczajnie zatrzymać się przy najbliższej barierze. Możliwie jak najdalej od osi jezdni i natychmiast opuścić pojazd, po czym wezwać służby które umożliwią bezpieczny zjazd. . Czym jest mandat wobec życia i zdrowia. Szkoda, ktoś ma smutne święta... Uważajcie na siebie.Data dodania komentarza: 27.03.2026, 21:04Źródło komentarza: Ofiara śmiertelna! Wypadek i pożar na S19. Dwa auta rozbite, droga do Rzeszowa zablokowanaAutor komentarza: bezrobotnyTreść komentarza: Niestety realia są takie, że bezrobotnych jest coraz więcej, sam nie mogę znaleźć stałej pracy, pracuje za coraz mniejsze stawki a żyje się coraz gorzej PozdrawiamData dodania komentarza: 27.03.2026, 14:14Źródło komentarza: Podkarpacie w szoku. 21% bezrobocia i 1813 osób na jedną ofertę pracyAutor komentarza: MyślącyTreść komentarza: Nie znam żadnego Gruzina. Jak słyszę, że mieszkają w moim mieście to zawsze odpowiadam, że większej bzdury dawno nie słyszałemData dodania komentarza: 27.03.2026, 12:05Źródło komentarza: Podkarpacie w szoku. 21% bezrobocia i 1813 osób na jedną ofertę pracyAutor komentarza: PracującyTreść komentarza: Większych bzdur dawno nie czytałem. Nie znam żadnej osoby bezrobotnejData dodania komentarza: 27.03.2026, 10:38Źródło komentarza: Podkarpacie w szoku. 21% bezrobocia i 1813 osób na jedną ofertę pracyAutor komentarza: KosmitaTreść komentarza: Jeszcze chwila i ponownie z martwych powstanie TEN, którego każdego dnia i w każdej chwili krzyżujecie swoją pogardą, nienawiścią oraz usprawiedliwianiem swoich podłości do innych nacji i nawet pobratymców myślących i żyjących inaczej od WAS. To może w końcu ktoś z WAS określi ilu należy unicestwić Żydów, Ukraińców, LGBT-owców, Niemców, Masonów i Kosmitów oraz inny nielubianych przez WAS, aby wreszcie należna WAM radość zagościła, na WASZYM obliczu i w WASZYCH sercach. W JEGO sercu z pewnością radości nie będzie, bo znów GO po raz wtóry ukrzyżujecie. Ale Wy będziecie usprawiedliwieni, bo zawsze możecie powiedzieć, że jesteście tylko LUDŹMI, prawda? Jeśli to Wam pasuje, to mogę i chcę zawsze być DZIECKIEM. Podpisano KOSMITAData dodania komentarza: 26.03.2026, 21:56Źródło komentarza: Wyjątkowa w Polsce. Niedzielna Droga Krzyżowa mężczyzn, która trwa od pokoleńAutor komentarza: KosmitaTreść komentarza: Szanowne Podkarpaciaki, co byście powiedzieli, gdybyśmy my Kosmici zbudowali fabrykę? Spytacie pewnikiem, co byśmy chcieli produkować na Podkarpaciu? Ano byśmy chcieli produkować kombinezony biogeniczne dla mych pobratymców. Musicie wiedzieć, że niestety, dla nas Kosmitów środowisko ziemskie jest bardzo szkodliwe. Wolimy takie bardziej radioaktywne, bo wtedy nasza delikatna skóra jonizuje piękną zieloną fluorescencją. Wiem, dla Was radioaktywność jest mocno szkodliwa, ale dla mnie jest dobra. W związku z tym na Ziemi musimy funkcjonować w kombinezonach biogenicznych. Każdy ciężar wożony z DALEKOŚCI, niestety kosztuje w ilości paliwa potrzebnego do transportu. Gdybyśmy zbudowali tu fabrykę, to Ludziaki mieli by robotę a miliardy Kosmitów możliwość zamieszkania wśród Was. Zakładana produkcja, to miliard… Niech będzie dwa miliardy na rok kombinezonów biogenicznych dla przybyszy z Kosmosu. Jak się na taką propozycję zapatrujecie? Zapomniałem o jednej sprawie. Coś by trzeba było zrobić z tym Waszym prawodawstwem względem tworzenia JEDNOSTEK ŻYCIOWYCH w sposób sztuczny. Dogadamy się?Data dodania komentarza: 26.03.2026, 17:59Źródło komentarza: Podkarpacie w szoku. 21% bezrobocia i 1813 osób na jedną ofertę pracy
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama