Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
PRZECZYTAJ TAKŻE:
Reklama
Reklama
Reklama PGE Dystrybucja, bezpieczna instalacja w gospodarstwie rolnym

REJSZE – MAŁA OJCZYNA. W kręgu wiary i tradycji żydowskiej

Podziel się
Oceń

Publikujemy tekst autorstwa pani Karoliny PĘKALI, który ukazał się w lutowym wydaniu miesięcznika społeczno-kulturalnego "Nasz Dom Rzeszów". Niniejszy tekst opublikowaliśmy na łamach HaloRzeszow.pl dzięki uprzejmości redakcji miesięcznika.

Na przestrzeni wieków mieszkańcami Rzeszowa, oprócz Polaków, byli także przedstawiciele innych narodów. Swoje miejsce na ziemi znaleźli tutaj m.in. Rusini, Austriacy, Węgrzy oraz Żydzi. Ci ostatni pojawili się w Rzeszowie już prawdopodobnie w I poł. XVI w. Nieliczna początkowo grupa osadników przez kolejne stulecia bardzo się rozrosła. Tuż przed II wojną światową w Rzeszowie mieszkało prawie 14,5 tys. Izraelitów, co stanowiło blisko jedną trzecią ogółu mieszkańców.

Żydzi prowadzili tutaj swoje interesy, przez co odegrali bardzo istotną rolę w rozwoju gospodarczym i przestrzennym miasta. Wpłynęli także na jego wygląd i niepowtarzalny klimat, który w swoich książkach przybliżał m.in. Franciszek Kotula.

Wielu mieszkających w Rzeszowie Żydów zasymilowało się z Polakami, większość jednak, mimo tego że utożsamiali się z Polską i tym samym z miastem nad Wisłokiem, zachowała swoją odrębność, czego dowodem był charakterystyczny strój, język, którym się między sobą posługiwali, i przede wszystkim religia. 

Rejsze (lub Rajsze), jak w języku jidysz nazywali Rzeszów, stał się dla nich domem, małą ojczyzną. 

Zaprezentowane na wystawie w Muzeum Okręgowym przy ulicy 3 Maja w Rzeszowie judaika ze względu na swoją różnorodność podzielono na kilka grup tematycznych. Wśród najliczniej reprezentowanych jest grupa przedmiotów, które pierwotnie były na wyposażeniu żydowskich domów. Kolejną stanowią przedmioty tzw. synagogalne, które do II wojny światowej zdobiły synagogi i liczne domy modlitwy. Trzecią natomiast grupą są elementy tradycyjnego stroju żydowskiego. 

Wystawa „Rejsze – Mała Ojczyzna. W kręgu wiary i tradycji żydowskiej” dostępna będzie dla zwiedzających do 29 lutego 2024 r.

Karolina PĘKALA


Ten i inne artykuły znajdziesz w najnowszym wydaniu miesięcznika społeczno-kulturalnego "Nasz Dom Rzeszów".  Bezpłatny dostęp do e-wydania miesięcznika (zapisanego w PDF) uzyskasz na naszej stronie głównej.

Możesz również sięgnąć do nich tutaj:

DYNAMICZNY ROZWÓJ RZESZOWA. Konferencja naukowa z okazji 670-lecia lokacji miasta

NIE SZKODZIĆ RZECE. Wisłok i zalew należą do wszystkich mieszkańców

DLA DOBRA WSPÓLNEGO. Plac Balcerowicza do zagospodarowania przez spółdzielnie

RAZEM OD 20 LAT. Jubileusz Stowarzyszenia Nasz Dom – Rzeszów 


Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Reklama
Ostatnie komentarze
Autor komentarza: lózak Treść komentarza: Pochwal się przygłupie skąd jesteś? Gdzie takie orły jak ty latają? Data dodania komentarza: 19.10.2026, 16:55 Źródło komentarza: Torturowali 49-latka i chwalili się tym w sieci. Młodzi oprawcy z Sędziszowa Małopolskiego aresztowani! Autor komentarza: Jan Treść komentarza: Nie wrzucaj wszystkich do jednego wora! Data dodania komentarza: 19.10.2026, 08:28 Źródło komentarza: Torturowali 49-latka i chwalili się tym w sieci. Młodzi oprawcy z Sędziszowa Małopolskiego aresztowani! Autor komentarza: Kosmita Treść komentarza: Wyprzedzając inne komentarze, bo wiem co tu się zaraz będzie działo. Tak przy sobocie wsłuchajmy się w słowa Mazurka Dąbrowskiego: Marsz, marsz Dąbrowski, Z ziemi włoskiej do Polski. Za twoim przewodem Złączym się z narodem. Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę, Będziem Polakami. Dał nam przykład Bonaparte, Jak zwyciężać mamy. Teraz rozważmy w czysto Ludziackim oglądzie sens słów powyższej pieśni. To ile kobiet, dzieci starców i powstańców włoskich, wyrżnęli Legioniści na rozkaz Napoleona np. w miejscowości Ferentino? Zdaje się parę ładnych tysięcy. Teraz weźmy Polaków oblegajacych Saragossę. W wyniku tej zacnej operacji straciło życie 50 000 Hiszpanów, że o gwałtach na zakonnicach i babinach już nie wspomnę. Ciekawostka, Polacy pod jarzmem niemiecko-rosyjsko-austryjackim, nawet się nie zająknęli, gdy Napoleon wydał im rozkaz stłumienia dążeń wolnościowych Hiszpanów. Na rozkaz tegoż Napoleona, Polacy wybili tysiące Murzynów z Haiti. Ale to byli Murzyni, więc Polacy są usprawiedliwieni. Fakt, paru Polaków zrozumiało swój błąd i przeszli na stronę Haitańczyków. Ale co wytłukli, to wytłukli. To tylko kilka „wspaniałości” wycinankowych dokonań Polaków. Mało? Bardzo mnie interesuje jedna sprawa, ilu to Ukraińców, dawniej zwanych Rusinami, zostało wyciętych przez Polaków od czasu, gdy w 1018 roku Bolesław Chrobry wybrał się na Kijów? Czy aby to nie będą to MILIONY? Oni mają swojego Banderę a Wy macie Dmowskiego. A co ma do tego Dmowski? Pan Roman Dmowski był niechętny Ukraińcom i nie uważał Ich za naród, w związku z tym przez Ukraińców może być uznany za UKRAINOFOBIA. Pan Roman sprzeciwiał się niepodległości Ukrainy i uważał, że powstanie niepodległego państwa ukraińskiego jest niemożliwe i szkodliwe dla polskich interesów, postulując, aby ziemie te pozostały w sferze wpływów rosyjskich lub zostały podzielone. Traktował kwestię ukraińską jako zagrożenie. W jego ujęciu, rozwój świadomości ukraińskiej stanowił zagrożenie dla integralności Polski, co prowadziło do niechęci wobec ukraińskich dążeń niepodległościowych. Takie są fakty HISTORYCZNE. Cóż, ale to Polak, więc ma mnóstwo ulic w Polsce ze swoim imieniem. Jakie to POLACKO-KATOLACJE podejście do świata w koło, nieprawdaż? To teraz wszyscy stańcie na baczność i zaśpiewajcie, „Jeszcze….”, i tak dalej. W uzupełnieniu, poza Francją i Polską, Napoleon jest uważany za zbrodniarza. Dobranoc. Data dodania komentarza: 17.10.2026, 17:40 Źródło komentarza: Kliczko na URC 2026: Polska jest przykładem dla Ukrainy. Odbudowa to przede wszystkim reformy Autor komentarza: Simon Treść komentarza: Banderowiec z krwi i kości ! Data dodania komentarza: 17.10.2026, 10:30 Źródło komentarza: Kliczko na URC 2026: Polska jest przykładem dla Ukrainy. Odbudowa to przede wszystkim reformy Autor komentarza: Morwa 72 Treść komentarza: Chcieliście demokracji i kapitalizmu to macie! Do 89 roku nie było z tym problemu! Data dodania komentarza: 17.10.2026, 10:29 Źródło komentarza: Głodówka w Szpitalu Sanoku. Spór o kierunek zarządzania ochroną zdrowia w szpitalu powiatowym Autor komentarza: obiektywny Treść komentarza: Powiat sędziowsko-ropczycki i wszystko jasne! Mądrego tam nie znajdziesz a tym bardziej normalnego! Data dodania komentarza: 17.10.2026, 10:28 Źródło komentarza: Torturowali 49-latka i chwalili się tym w sieci. Młodzi oprawcy z Sędziszowa Małopolskiego aresztowani!
Reklama
Reklamaogłoszenia halo rzeszów
Reklama
Reklama
Reklama