REJSZE – MAŁA OJCZYNA. W kręgu wiary i tradycji żydowskiej

Na przestrzeni wieków mieszkańcami Rzeszowa, oprócz Polaków, byli także przedstawiciele innych narodów. Swoje miejsce na ziemi znaleźli tutaj m.in. Rusini, Austriacy, Węgrzy oraz Żydzi. Ci ostatni pojawili się w Rzeszowie już prawdopodobnie w I poł. XVI w. Nieliczna początkowo grupa osadników przez kolejne stulecia bardzo się rozrosła. Tuż przed II wojną światową w Rzeszowie mieszkało prawie 14,5 tys. Izraelitów, co stanowiło blisko jedną trzecią ogółu mieszkańców.

Żydzi prowadzili tutaj swoje interesy, przez co odegrali bardzo istotną rolę w rozwoju gospodarczym i przestrzennym miasta. Wpłynęli także na jego wygląd i niepowtarzalny klimat, który w swoich książkach przybliżał m.in. Franciszek Kotula.

Wielu mieszkających w Rzeszowie Żydów zasymilowało się z Polakami, większość jednak, mimo tego że utożsamiali się z Polską i tym samym z miastem nad Wisłokiem, zachowała swoją odrębność, czego dowodem był charakterystyczny strój, język, którym się między sobą posługiwali, i przede wszystkim religia. 

Rejsze (lub Rajsze), jak w języku jidysz nazywali Rzeszów, stał się dla nich domem, małą ojczyzną. 

Zaprezentowane na wystawie w Muzeum Okręgowym przy ulicy 3 Maja w Rzeszowie judaika ze względu na swoją różnorodność podzielono na kilka grup tematycznych. Wśród najliczniej reprezentowanych jest grupa przedmiotów, które pierwotnie były na wyposażeniu żydowskich domów. Kolejną stanowią przedmioty tzw. synagogalne, które do II wojny światowej zdobiły synagogi i liczne domy modlitwy. Trzecią natomiast grupą są elementy tradycyjnego stroju żydowskiego. 

Wystawa „Rejsze – Mała Ojczyzna. W kręgu wiary i tradycji żydowskiej” dostępna będzie dla zwiedzających do 29 lutego 2024 r.

Karolina PĘKALA

Ten i inne artykuły znajdziesz w najnowszym wydaniu miesięcznika społeczno-kulturalnego "Nasz Dom Rzeszów".  Bezpłatny dostęp do e-wydania miesięcznika (zapisanego w PDF) uzyskasz na naszej stronie głównej.

Możesz również sięgnąć do nich tutaj:

DYNAMICZNY ROZWÓJ RZESZOWA. Konferencja naukowa z okazji 670-lecia lokacji miasta

NIE SZKODZIĆ RZECE. Wisłok i zalew należą do wszystkich mieszkańców

DLA DOBRA WSPÓLNEGO. Plac Balcerowicza do zagospodarowania przez spółdzielnie

RAZEM OD 20 LAT. Jubileusz Stowarzyszenia Nasz Dom – Rzeszów