Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
PRZECZYTAJ TAKŻE:
Reklama tablice adresowe
Reklama Elżbieta Łukacijewska
Reklama Wiktoria Aleksandra Barańska
Reklama Urodziny Pub Spółdzielczy
Reklama ZG PKS, międzygminna komunikacja samochodowa w Rzeszowie

Staropolska wigilia w wersji VR. Świlcza stawia na kulturę bez barier

Podziel się
Oceń

Do świąt Bożego Narodzenia co prawda jeszcze daleko, jednak już dziś, dzięki pasjonatom z gminy Świlcza można uczestniczyć w staropolskiej wigilii. Wystarczy założyć okulary VR by przenieść się do krytej strzechą chaty, ubrać świąteczne drzewko i zasiąść do tradycyjnej kolacji. Pomógł w tym projekt „Podkarpacka kultura bez barier” zrealizowany dzięki Funduszom Norweskim.
Staropolska wigilia w wersji VR. Świlcza stawia na kulturę bez barier
Gmina Świlcza postanowiła wykorzystać pasje jej mieszkańców i spore zainteresowanie folklorem, które kultywowane jest tu od lat.
W trakcie realizacji projektu powstał film w technologii VR 360. Wystarczy założyć okulary, by przenieść się na staropolską wigilię.

Źródło: PSAR

Gmina Świlcza sąsiaduje z Rzeszowem. Życie toczy się tu jednak spokojniej, okoliczne pola i lasy tworzą sielankową atmosferę, a charakteru dodają jej lokalne atrakcje, tradycje i liczne wydarzenia kulturalne.

- Rocznie realizujemy około 60 – 70 takich przedsięwzięć. To sporo – mówi Adam Majka, dyrektor Gminnego Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji w Świlczy. - Sporo jest też osób, które tworzą ten amatorski ruch i te programy artystyczne. Musimy im wszystkim dać możliwość zaprezentowania się na scenie.

Odkryć dziedzictwo kulturowe

Dlatego też, bez większego namysłu, gmina przystąpiła do projektu „Podkarpacka kultura bez barier”, który realizowany jest przez Podkarpackie Stowarzyszenie dla Aktywnych Rodzin wraz z partnerem z Oslo - Norsensus Mediaforum. Za ponad 2 mln złotych z Funduszy Norweskich w pięciu podkarpackich gminach zbadano potrzeby lokalnej społeczności, stworzono i wdrożono strategię rozwoju kultury oraz przygotowano innowacyjne wydarzenia.

- Dzięki takim wspólnym projektom władze gmin nie muszą się praktycznie o nic martwić. My zdobywamy pieniądze i zapewniamy zespół szkoleniowy. Gmina musi mieć tylko pomysł i kilka zaangażowanych osób, które podejmą się jego realizacji - mówi Monika Marković, prezeska Podkarpackiego Stowarzyszenia dla Aktywnych Rodzin.

fot. PSAR

W projekcie wzięły udział gminy: Świlcza, Kołaczyce, Niwiska, Narol i Czarna koło Łańcuta. Każda z nich charakteryzowała się bogatym, ale bardzo często nieodkrytym dziedzictwem kulturowym.

Zespół marketingowy stowarzyszenia PSAR odwiedził wszystkie gminy. Do współpracy zaproszono osoby, które w swoich społecznościach kultywują i przekazują tradycje z pokolenia na pokolenie. Podczas warsztatów i szkoleń opracowano strategię działania w obszarze przedsiębiorczości i edukacji. Uczestnicy projektu wzięli też udział w wizycie studyjnej w Oslo, gdzie poznali działania norweskich społeczników na rzecz ratowania dziedzictwa kulturowego.

Jakie są efekty tej współpracy?

W gminie Narol odtworzony został warsztat drzeworytniczy sprzed setek lat, a w budynku starej szkoły powstały sale wystawowe i warsztatowe. Gmina Czarna swoją historię utkała na krosnach, by odkryć na nowo tamtejsze tkactwo. W Kołaczycach odbyła się średniowieczna „Uczta na Zamku Golesz”, a obecnie odwiedzający zamek turyści mogą interaktywnie zwiedzać historyczne ruiny oraz wysłuchać słuchowiska w trzech językach. Z kolei w Niwiskach drugie życie zyskały barwne polichromie zdobiące zabytkowy dwór Jana Hupki. Teraz mają one szansę stać się marką promocyjną gminy.

fot. PSAR

Folklor, tradycja i wirtualna rzeczywistość

Gmina Świlcza postanowiła wykorzystać pasje jej mieszkańców i spore zainteresowanie folklorem, które kultywowane jest tu od lat. W projekcie wziął udział m.in. Andrzej Świstara zajmujący się kulturą ludową od 1964 roku. – W tym roku będzie 60 lat mojej działalności z folklorem i w ogóle tego nie żałuję. To co dzięki temu zwiedziłem, ilu ludzi poznałem… – wspomina z nostalgią. – Był taki okres w gminie, że grała tylko kapela pana Łobody, która nagrywała nawet w Polskim Radiu. Później był zespół Franciszka Wojcieszka. Dzięki niemu graliśmy w 1966 roku w Warszawie na 1000-lecie Państwa Polskiego. A w końcu zaczął działać zespół państwa Marii i Józefa Dziedziców, z którym zwiedziliśmy już kawał świata. 

Ten ostatni powstał w Trzcianie w 1969 roku. Założyli go dziadkowie byłego wójta gminy Świlcza Adama Dziedzica, by prezentować na scenie dawne zwyczaje. – To był rzeczywiście bardzo wysokiej klasy zespół. Mój dziadek był muzykiem Filharmonii Rzeszowskiej, ale również studia operowego w Rzeszowie, które istniało w latach 50. Babcia była natomiast znakomitym choreografem. Tych dwoje ludzi dokonało archiwizacji muzyki, tańców i obrzędów. Babcia napisała m.in. przedstawienie „Trzciańskie Wesele” – wspomina.

Te tradycje do dziś kontynuuje w gminie Grupa Obrzędowa im. Marii i Józefa Dziedziców. A dzięki projektowi „Podkarpacka kultura bez barier” te staropolskie zwyczaje udało się wskrzesić i przenieść do wirtualnej rzeczywistości. Za pieniądze z Funduszy Norweskich powstał film w technologii VR 360, który dostępny jest na platformie YouTube. Wystarczy założyć specjalne okulary, żeby przenieść się kilkadziesiąt lat wstecz, do krytej strzechą chaty na podrzeszowskiej wsi i uczestniczyć w obrzędach staropolskiej wigilii.

Efektem organizowanego przez Podkarpackie Stowarzyszenie dla Aktywnych Rodzin projektu jest też publikacja „Świlczańska kolęda w zgodzie z tradycją”. Zawiera przepisy na wigilijne potrawy, teksty tradycyjnych kolęd oraz wspomnienia mieszkanek i mieszkańców Świlczy, Trzciany, Dąbrowy i Bratkowic o ich świętach Bożego Narodzenia. Tych, które pozostały, lecz co roku bledną, zacierają się i zniekształcają. Można ją obejrzeć w sieci pod adresem: https://kultura.psar.pl/swilczanska-koleda

Miliony na podkarpacką kulturę

Projekt „Podkarpacka Kultura bez Barier” realizowany był w kilku wymiarach jednocześnie, dzięki współpracy władz samorządowych i wolontariuszy, którzy wspierają rozwój kultury, zarządzanie dziedzictwem kulturowym i pozwalają gminom odkrywać wartości kulturowe regionu.

- Stowarzyszenie nie ustaje w poszukiwaniu środowisk otwartych na promocję kultury. Widzimy potencjał w gminach oraz osoby świadome tego potencjału i z nimi chcemy pracować. Chcemy pomagać im włączać różne grupy, które mogą identyfikować się z regionalnym dziedzictwem kulturowym - dodaje Monika Marković z PSAR.

Więcej informacji na stronie internetowej kultura.psar.pl.

 Projekt pod nazwą „Subcarpathian Culture Without Barriers” korzysta z dofinansowania o wartości 411 132,32 EUR otrzymanego od Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach funduszy EOG i funduszy norweskich. Łączna wartość projektu wraz z wkładem własnym wynosi 2 208 099,22 PLN.


Napisz komentarz
Komentarze
Ostatnie komentarze
Autor komentarza: jacekTreść komentarza: Obajtek to mafiozo. Widać to po jego pracy od czasów rodzinnych. Wszystkich okraść, upodlić i udawać świętego. Jeśli ludzie z podkarpacia go wybiorą to ponownie okażą się ludźmi ze średniowiecza.Data dodania komentarza: 26.05.2024, 20:21Źródło komentarza: Daniel Obajtek - kandydat widmo? "Spotkajmy się na Orlenie w Trzcianie"Autor komentarza: SzamanTreść komentarza: Wszystkich na front, siedzą na socjalach, nie pracują, tylko imprezy i rozrywki!!! Na upadlinę, bronić kraju!!!Data dodania komentarza: 26.05.2024, 11:17Źródło komentarza: Ukraińcy mieszkający w Polsce wrócą na front?Autor komentarza: wyborcaTreść komentarza: ciemny lud i tak wybierze bo Jarosław kazałData dodania komentarza: 24.05.2024, 16:45Źródło komentarza: Daniel Obajtek - kandydat widmo? "Spotkajmy się na Orlenie w Trzcianie"Autor komentarza: RZESZOWIAKTreść komentarza: Wyborcy Podkarpacia nie wybierajcie przyszłych skazanych do parlamentu europejskiego. Czy PiS na Podkarpaciu nie ma już czystych kandydatów z własnego regionu tylko podejrzanych chcących chronić się za immunitetem . Przecież Obajtek nie jest nawet z naszego województwa. Niech kandyduje z Pcimia.Data dodania komentarza: 23.05.2024, 19:15Źródło komentarza: Daniel Obajtek - kandydat widmo? "Spotkajmy się na Orlenie w Trzcianie"Autor komentarza: lózakTreść komentarza: poczekaj jeszcze 100 lat aż schody staną się zabytkiem to kasa się znajdzieData dodania komentarza: 22.05.2024, 21:13Źródło komentarza: Dotacje na rzeszowskie zabytki na prace konserwatorskieAutor komentarza: ObywatelTreść komentarza: Po co ta Borkowska tak poszła?? Chyba obrażać i poniżać ludzi!! To najlepiej potrafi. Natomiast Skoczylasowi brakuje bardzo dużo. Po pierwsze musi nauczyć się wypowiadać samodzielnie a nie z kartki czytać.Data dodania komentarza: 22.05.2024, 13:52Źródło komentarza: Aldona Napieracz przewodniczącą Rady Miasta i Gminy Głogów Młp.
Reklama
Reklama
Reklama