Ognisko odry na Podkarpaciu: 11 potwierdzonych przypadków. Sanepid apeluje o szczepienia

Ognisko odry na Podkarpaciu: jedenaście potwierdzonych przypadków

Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny potwierdził już jedenaście przypadków zachorowań na odrę w jednym ognisku. Według Głównego Inspektora Sanitarnego Pawła Grzesiowskiego, ognisko wybuchło w szpitalu MSWiA w Rzeszowie, do którego trafił pacjent chory na odrę. Chorzy to mieszkańcy powiatów rzeszowskiego, ropczycko-sędziszowskiego oraz tarnobrzeskiego, wszyscy po bezpośrednim kontakcie z zakażonymi. Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi dochodzenie w celu przerwania dróg szerzenia się wirusa i apeluje o szczepienia.​

W związku z zakażeniami część placówek medycznych w Rzeszowie wprowadziła surowsze ograniczenia dla odwiedzających. Na oddziale otolaryngologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego wprowadzono całkowity zakaz odwiedzin, natomiast na pozostałych oddziałach dozwolona jest tylko jedna osoba na 15 minut, która musi nosić maseczkę.

Czym jest odra

Odra jest ostrą chorobą zakaźną wywołaną wirusem, przenoszoną drogą kropelkową od człowieka do człowieka. Źródłem zakażenia jest wyłącznie osoba chora, a transmisja następuje przy bezpośrednim kontakcie.​ Odra dotyka około 30% chorych poważnymi komplikacjami, zwłaszcza niemowlęta, osoby z obniżoną odpornością i dorosłych, często wymagając hospitalizacji. Choroba atakuje przede wszystkim płuca i układ nerwowy, prowadząc do trwałych uszkodzeń zdrowia.​ 

Główne zagrożenia dla pacjentów

• Zapalenie płuc jako najczęstsza przyczyna zgonów, szczególnie wśród dorosłych.​
• Zapalenie ucha środkowego u dzieci, z ryzykiem trwałej utraty słuchu.​
• Zapalenie mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych, powodujące padaczkę i opóźnienia rozwojowe – ryzyko wzrasta po 10. roku życia.​
• Biegunka, zapalenie wątroby czy wyrostka robaczkowego, zwłaszcza u najmłodszych.​
• Rzadkie, lecz śmiertelne podostre stwardniające zapalenie mózgu (SSPE) po wielu latach.

Metody ochrony przed odrą

Najskuteczniejszą ochroną przed odrą jest szczepienie, które zapobiega zakażeniu. Obowiązkowy program obejmuje dwie dawki szczepionki MMR. Sanepid zaleca przestrzeganie higieny, noszenie maseczek ochronnych w placówkach medycznych oraz unikanie skupisk ludności w okresie transmisji wirusów oddechowych.​

Zachorowania i  szczepienia w Polsce

Szczepienia przeciw odrze stały się obowiązkowe w Polsce w 1975 r. Od 1991 r. stosuje się dwudawkowy schemat, a od 2004 r. szczepionkę skojarzoną MMR.​W 2024 r. w Polsce zarejestrowano 279 przypadków odry. W regionie europejskim liczba przypadków jest najwyższa od ponad 25 lat, choć lokalnie spadająca.​

Ruchy antyszczepionkowe 

Ruchy antyszczepionkowe w Polsce przyczyniły się do wzrostu odmów szczepień z 3077 w 2003 r. do 87 344 w 2023 r., co skokowo zwiększyło zachorowania na odrę – w pierwszym półroczu 2024 r. było ich ponad 10 razy więcej niż rok wcześniej. Obniżają poziom wyszczepialności MMR do 85-94% w niektórych regionach, poniżej progu 95% dla odporności populacyjnej, co umożliwia ogniska jak na Podkarpaciu. W Europie spadek wyszczepialności po pandemii COVID-19, podsycany dezinformacją tych ruchów, prowadzi do najwyższej liczby przypadków od 25 lat