Budżet, priorytety, przejrzystość. Rzeszowskie NGO chcą realnych zmian w Programie Współpracy 2026

Spotkanie konsultacyjne zainicjowane przez Sieć NGO - Aktywni Razem, cieszyło się wyjątkowo dużą frekwencją. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele kilkudziesięciu organizacji pozarządowych działających w różnych obszarach – od kultury i edukacji, przez pomoc społeczną, po sport i aktywizację seniorów. Tak szeroka reprezentacja środowiska NGO pokazała, że trzeci sektor w Rzeszowie aktywnie angażuje się w proces współdecydowania o politykach miejskich.

Merytoryczna dyskusja i cenne propozycje

Spotkanie miało charakter otwartego dialogu. Uczestnicy zgłaszali zarówno uwagi do proponowanych zapisów Programu, jak i konkretne rozwiązania, które mogłyby wzmocnić współpracę samorządu z NGO. Wśród najczęściej powtarzających się postulatów znalazły się kwestie zwiększenia przejrzystości konkursów, wprowadzenia mechanizmów wspierania wkładu własnego organizacji oraz lepszej koordynacji działań między wydziałami urzędu.

Przedstawiciele trzeciego sektora podkreślali, że chcą, aby w Programie pojawiły się dodatkowe zapisy dotyczące rozszerzenia katalogu celów szczegółowych o promocję i rozwój wolontariatu, zapewnienie dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami, wsparcie NGO w pozyskiwaniu środków zewnętrznych oraz wzmocnienie dialogu obywatelskiego. Wskazywali, że są to rozwiązania stosowane już w innych miastach, takich jak Toruń, Częstochowa czy Kielce. 

W zakresie form współpracy postulowano m.in. dodanie dotacji na wkład własny, wsparcie inicjatywy lokalnej, zamówień publicznych kierowanych do NGO, promocji 1,5% PIT, wsparcia w kontaktach międzynarodowych oraz stworzenia elektronicznej bazy organizacji pozarządowych. Zdaniem uczestników bez takich narzędzi sektor traci szansę na profesjonalizację i skuteczne sięganie po fundusze zewnętrzne. 

Kolejne postulaty dotyczyły priorytetowych zadań publicznych. Organizacje chcą przywrócenia obszaru integracji cudzoziemców i projektów wielokulturowych oraz poszerzenia katalogu priorytetów o ekologię, edukację dzieci i młodzieży, wsparcie rodziny i pieczy zastępczej, a także bezpieczeństwo publiczne. Jak podkreślano, odzwierciedla to realne wyzwania społeczne, z którymi mierzy się Rzeszów. 

Jednym z kluczowych punktów była kwestia finansowa. NGO postulują, aby minimalna kwota przeznaczona na realizację Programu została zwiększona z 12 mln zł do co najmniej 18 mln zł, a także aby wprowadzono wydzieloną rezerwę na wkłady własne organizacji. Według uczestników obecny próg jest zbyt niski w warunkach inflacji, a brak rezerwy blokuje dostęp do funduszy europejskich i ministerialnych. 

Postulaty dotyczyły również oceny i ewaluacji Programu. Organizacje oczekują wprowadzenia wskaźników rezultatu i produktu, obowiązkowej sprawozdawczości w tym układzie, półrocznej oceny realizacji Programu oraz ewaluacji jakościowej co trzy lata. Ważne mają być też wskaźniki horyzontalne, takie jak wolontariat, grupy defaworyzowane i środki zewnętrzne. Zdaniem uczestników obecny system opiera się wyłącznie na miernikach ilościowych i nie pozwala na ocenę efektów społecznych działań NGO.

Obecność przedstawiciela urzędu

W konsultacjach uczestniczył również pracownik Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Miasta Rzeszowa – pan Maciej Magnowski. Jego obecność umożliwiła bezpośrednią wymianę opinii z przedstawicielami NGO, a także rozwianie wielu wątpliwości związanych z praktycznym funkcjonowaniem zapisów Programu.

Co dalej z postulatami NGO?

Teraz Urząd Miasta będzie musiał rozpatrzyć wszystkie uwagi przesłane w formularzu konsultacyjnym. To formalny etap procesu, w którym każda propozycja zgłoszona przez organizacje powinna zostać przeanalizowana i otrzymać odpowiedź – czy zostaje przyjęta, częściowo uwzględniona, czy odrzucona wraz z uzasadnieniem. Dla NGO to ważny moment, bo pokazuje, na ile dialog konsultacyjny przekłada się na realne decyzje i zmiany w Programie.

Konsultacje pokazały, że rzeszowskie NGO nie tylko chcą być słyszane, ale także mają gotowe i merytoryczne propozycje, które mogą usprawnić współpracę miasta z trzecim sektorem. Wysoka frekwencja i konstruktywna atmosfera spotkania to dobry sygnał na przyszłość.