Ekspert: Wypalanie traw niszczy ekosystem i zagraża życiu

Od początku 2025 roku do 28 marca strażacy odnotowali już 13 979 pożarów traw, co stanowi ponad czterokrotny wzrost w porównaniu z analogicznym okresem w 2024 roku, kiedy takich zdarzeń było 3 612. Najwięcej pożarów miało miejsce w województwach mazowieckim (2 396), podkarpackim (1 728) i małopolskim (1 486). W wyniku tych zdarzeń dwie osoby zginęły, a kilkanaście zostało rannych. Straty materialne wynikające z wypalania traw szacuje się na ponad 20 milionów złotych rocznie.

Mity o wypalaniu traw

Ekspert obala również popularne mity związane z wypalaniem. Pierwszy dotyczy skutecznego usuwania chwastów – według Jarnuszewskiego najbardziej uporczywe chwasty, takie jak perz zwyczajny, mają głęboki system korzeniowy i ich nasiona mogą przetrwać ekstremalne warunki. Drugi mit dotyczy rzekomego zwiększenia żyzności gleby – w rzeczywistości większość cennych pierwiastków ulatnia się podczas spalania, a popiół pozostawia jedynie niewielką ilość substancji mineralnych.

Strażacy i naukowcy apelują o zwiększenie świadomości społecznej na temat skutków wypalania traw oraz o stosowanie nowoczesnych metod zagospodarowania biomasy, takich jak produkcja biogazu czy kompostowanie. „Współczesna wiedza i technologie pozwalają efektywnie wykorzystać biomasę bez niszczenia środowiska” – podsumowuje dr Jarnuszewski.

W obliczu alarmujących statystyk konieczne jest podjęcie zdecydowanych działań edukacyjnych i prewencyjnych, aby ograniczyć skalę tego problemu i chronić zarówno przyrodę, jak i ludzkie życie.

Skutki dla środowiska

Dr inż. Grzegorz Jarnuszewski z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego podkreśla, że wypalanie traw prowadzi do całkowitego zniszczenia funkcjonującego ekosystemu. „Odtworzenie ekosystemu może potrwać nawet kilka lat” – zaznacza ekspert. Wypalanie powoduje utratę cennych składników gleby, takich jak próchnica odpowiedzialna za magazynowanie wody i składników odżywczych. Dodatkowo dochodzi do emisji szkodliwych gazów, takich jak dwutlenek węgla (CO2), tlenki azotu (NOx) czy związki siarki.

„Zmiany zachodzące w powierzchniowej warstwie gleby po wypaleniu powodują spadek jej żyzności. Mikroorganizmy glebowe, które są kluczowe dla zdrowia gleby, muszą na nowo się odtworzyć” – wyjaśnia Jarnuszewski.

Sankcje za wypalanie traw

Wypalanie traw niesie również ogromne ryzyko rozprzestrzenienia się ognia na pobliskie tereny, co może prowadzić do pożarów lasów czy torfowisk. „Podpalenia na torfowiskach mogą spowodować pożary trwające nawet kilka tygodni, co jest tragiczne w skutkach dla lokalnych ekosystemów” – ostrzega Jarnuszewski.

Według Kodeksu wykroczeń (art. 82, paragraf 4) wypalanie traw w sposób zagrażający otoczeniu i bez nadzoru podlega karze aresztu, grzywny lub nagany. Według Ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r. poz. 1478, 1940), wypalanie traw jest zabronione (poza działaniami ochrony czynnej wynikającymi z planu) i podlega karze aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny w wysokości do 30 tys. zł.

Tomasz Maciejewski (PAP)

tma/ bar/ js/